|
|
|
GEEN HOTEL IN GÖTEBORG Om half vier komen we in Göteborg aan, de tweede stad van Zweden. Het is zaterdagmiddag en dus behoorlijk druk. We rijden langs het Ullevi—stadion waar net het grootste jeugdhandbaltoernooi van Europa gehouden wordt. (Een maand later volgen we op de tv de Europese Kampioenschappen atletiek die hier plaatsvinden.) We gaan op zoek naar een hotel in of vlakbij de binnenstad, maar al gauw is ons duidelijk dat we hierin niet zullen slagen. Er schijnen ook nog andere festiviteiten in de stad gaande te zijn, de kans op een vacante hotelkamer is dan ook uiterst miniem. We besluiten het een stuk noordelijker op het platteland te proberen. NIET ROKEN BIJ PENSIONAT HAKEFJORDEN
VOETBALLEN OP TV ‘s Avonds bekijken we op de breedbeeld-tv de WK - voetbalwedstrijd Duitsland - Portugal voor de derde plaats, samen met een aangeschoten Zweed en zijn minnares (denken we) uit Ørebro. De Zweed is op de hand van “Tüskland”, wij ook trouwens. Onze oosterburen winnen terecht met 3-1. Het ontbijt de volgende morgen is uit de kunst: veel verse vis en pas gebakken broodjes. Er blijken toch nog andere gasten te zijn, onder andere een Duitse familie met een Michael Ballack-achtige zoon (of schoonzoon...) en een Steffi Graf-achtige schoondochter (of dochter...). Om half elf gaan we de stad Göteborg bezichtigen. HYPERMODERNE HAVEN Een half uurtje later parkeren we de Volvo in een “Tiefgarage” midden in het centrum. We starten onze vroege ochtendwandeling (op zondag zijn we nooit zo vroeg op) bij het station, daarna gaan we naar de haven met een gerestaureerd zeilschip (nu restaurant), een avant-gardistisch operagebouw en een hypermodern appartementencomplex. Er loopt van hieruit een overdekte voetgangersbrug naar het centrum, waaronder een verkeerstunnel wordt gebouwd. De voormalige winkelstraten heeft men allen overdekt, waardoor er een soort oosterse bazaarsfeer ontstaat, een souk in het hoge noorden.
KANALEN EN GRACHTEN We komen uit op een centraal plein dat doorsneden wordt door een kanaal. Natuurlijk met de nodige standbeelden en het raadhuis. We passeren de markthallen en patriciërshuizen in alle soorten en maten. Na wat kerken en andere gebouwen bekeken te hebben drinken we koffie op een beschaduwd terras bij de kathedraal uit 1927 in klassieke stijl gebouwd. (Katholieken horen in Zweden tot een kleine minderheid van 2%, het land is overwegend luthers-evangelisch.) De zon is inmiddels weer eens doorgebroken. GROENGORDEL EN STADSPARK We bereiken andere kanalen en een soort ringvaart. Daarbij liggen de bastions en lunetten van de oude vestingstad, tegenwoordig voornamelijk gebruikt als park en wandelgebied. Veel groen dus hier. De bevolking is uitgelopen om te genieten van het zomerweer. We lummelen wat op een bankje bij het stadspark dat aan de grote Avenue gelegen is. Daar liggen ook de monumentale gebouwen, zoals theaters, rechtbanken en dergelijke. Er dreigt onweer, dus we keren terug naar ons hotelletje in het groen.
VESTINGRUÏNE BOHUS Onderweg stoppen we nog een tijdje bij de vesting Bohus, de ruïne van een burcht die in vroeger tijden erg belangrijk was. Eeuwenlang heeft het op een heuvel aan de rivier liggend kasteel de grens bewaakt tussen Noorwegen en Zweden. We besluiten toch maar geen rondleiding te riskeren. We eten op een terrasje nog een broodje.
INFO GÖTEBORGHoewel Göteborg (455.000 inw.) een aantal grote industrieën bezit, is het in de eerste plaats de scheepvaart die de stad haar karakter geeft. De enorme, hypermoderne havens maken Göteborg tot de grootste havenstad van Zweden. De stad is bijzonder gunstig gelegen aan de westkust van Zweden, daar waar de Göta älv uitstroomt in het Kattegat. Deze 'poort van Zweden' (de enige grote haven van Zweden die praktisch het gehele jaar ijsvrij is) ontvangt jaarlijks 12.000 schepen en met de Stena Line veerboten komen meer dan 4 miljoen passagiers aan. De omvang van de haven, waar een groot deel van Zwedens im- en export wordt verwerkt, en de rijke geschakeerdheid van de industrie hebben geleid tot een grote rivaliteit met Stockholm, dat weliswaar hoofdstad is, maar in economisch opzicht voor deze tweede stad van het land moet onderdoen. De ontwikkeling van de industrie neemt nog steeds toe; het aantal fabrieken van machinerieën, kogellagers, textiel, levensmiddelen en chemische producten, naast talloze andere, loopt al naar de duizend. Tot de bekendste behoren wel de Volvo-, Mölnlycke- en Hasselbladfabrieken.
Göteborg omgevingAan de overzijde van de Göta älv ligt het openbaar natuurpark Keillers Park. De Ramberget (86 m) in dit park biedt zowel overdag als 's avonds een schitterend uitzicht. Westelijk van het park (bij de Äbogårdsgatan) ligt de oude kerk van Lundby, een gotische kerk uit de 14e eeuw, die later is vergroot. In het interieur zijn een bezienswaardige middeleeuwse doopvont, een altaar en een preekstoel uit de 17e eeuw te zien. Göteborg bezit een prachtige skärgård, een scherenarchipel met kale rotseilandjes voor de kust, waarlangs 's avonds rondvaarten worden georganiseerd; vertrek vanaf Lilla Bommen. Vanaf Skeppsbron en vanuit Långedrag vertrekken ook boten die de verbinding niet de eilanden onderhouden, onder andere met Styrsö. Långedrag, gelegen ten westen van het centrum aan de zuidelijke oever van de Göta älvmonding, heeft een mooi aangelegde jachthaven en een restaurant op een uitzichtpunt. Aan de kust ten zuidwesten en zuiden van de stad bevinden zich enkele badstranden: bij Fiskebäck, Smitska Udden (bij Näset aan de Askimsviken) en Askimsbadet (aan de Askimsviken). Bij de laatste liggen ook kampeerterreinen. Noordwestelijk van de stad liggen de stranden van Lilleby en Sillvik. Nya Alvsborg is gelegen aan de ingang van de haven en bereikbaar per boot vanaf Lilla Bommen. Dit fort, zo strategisch gebouwd op een eilandje in het midden van de havenmond, dateert van de 17e eeuw. Gedurende de oorlogen van Karel XII trachtte de vijand tevergeefs vanaf dit eiland Göteborg te veroveren. De kapel is thans zeer in trek voor trouwplechtigheden. In het fort is een restaurant. In Mölndal (51.800 inw.), vlak ten zuiden van de stad en bereikbaar per bus, ligt tussen twee meren het Gunnebo Slott, een in Frans-Italiaanse neoclassicistische stijl opgetrokken buitenplaats, die nog geheel in zijn 18eeeuwse staat bewaard is gebleven. Aan de Göta älv ten noorden van Göteborg ligt Kungälv. Aan de oever van de diep het land indringende, fjordachtige Nordreälv ligt de Kastellegård.
Hier lag eertijds de vikingnederzetting Kongahälla. Later, toen de nederzetting naar het huidige Kungäly verplaatst werd, begon men op een eilandje in de Göta älv, die lange tijd de grens met Noorwegen vormde, in het begin van de 14e eeuw met de bouw van de vesting Bohus, die gedurende zijn roerig bestaan nooit veroverd is. De vesting ligt heel fotogeniek boven het dorp en is van verre te zien. In het hoogseizoen is Bohus geopend en worden er rondleidingen georganiseerd. Vanwege de oude dorpskern met zijn houten huisjes is Kungäly een voorbeeld van hoe een Zweeds dorp zich tot stad ontwikkelt. De kerk dateert van 1697 en is gesierd met fraaie plafondschilderingen. Tussen Kungäly en Stenungsund ligt het natuurgebied Svartedalen, ruim voorzien van gemarkeerde wandelroutes. Op een eiland voor de kust liggen de plaatsjes Öckerö en Hönö, tegenwoordig de `buitenwijken' van Göteborg. Öckerö heeft een 15e-eeuwse kerk, verbouwd in 1780, met een doopvont uit de 13e eeuw. Hönö beschikt over een Fiskemuseet met een interessante tentoonstelling over de visserij- en scheepvaartgeschiedenis van het Skagerrak, en speciale aandacht voor onderzeeboten (Duitse en Zweedse) die in de Tweede Wereldoorlog hiervoor de kust vergaan zijn.
|
Sedert oeroude tijden hadden vissers en zeelieden hun
verblijfplaats aan de monding van de Göta älv. Nadat koning Gustav II Adolf hun
in 1621 stadsrechten had verleend, werd Göteborg opgebouwd door Hollandse en
Duitse kolonisten. Huizen en kerken verrezen, havens werden aangelegd en de
Hollanders konden het niet nalaten kanalen en grachten te graven. Dat Göteborg
pas in 1621 werd gesticht, vindt zijn oorzaak in de tegenwerking van de Denen,
die de machtsuitbreiding van deze havenplaats vreesden. Sporen van de versterkte
vesting die Göteborg vroeger was, zijn terug te vinden in de drie forten die de
stad bezit, waaronder de vesting Nya Älvsborg in de monding van de Göta älv.
Voornamelijk door de handel op het Oosten braken in de 18e eeuw voorspoedige
tijden aan. De oude, sfeervolle stad wordt omsloten door de 17e-eeuwse
stadsgracht, de Vallgraven. Deze gracht wordt aan de buitenzijde omringd door de
Kungsparken en het park van de Trädgårdsföreningen. Daaromheen liggen de nieuwe
wijken en de vele parken die de stad rijk is. U kunt beginnen met een korte
oriënteringswandeling door de belangrijkste winkelstraten naar de aardigste
hoekjes en mooiste pleinen van de stad en enkele bezienswaardigheden. Dat hebben
we wel eens anders meegemaakt.
