Voerstreek
Start Bastogne Charleroi Couvin Dinant Eupen Luik / Liege Bergen / Mons Namen Namur Spa Doornik / Tournai Val Dieu Verviers Voerstreek Waterloo


NB De facto behoort de Voerstreek tot de provincie (Belgisch) Limburg.

Waarvan acte!

 

 

     

VOERSTREEK

Het zacht golvende landschap van de Voerstreek oogt bekoorlijk en nodigt uit tot lange wandelingen. Op de vlakke toppen van de heuvels bevinden zich de akkers, op de hellingen overheersen de bossen en, meer naar de dalbodem toe, de weilanden. In het dal van de Voer liggen de drie 'Voer'-dorpen: 's-Gravenvoeren, Sint-Martens-Voeren en Sint-Pieters-Voeren.

De drie andere dorpen - Moelingen, Teuven en Remersdaal - liggen verspreid binnen de gemeente Voeren. De Voerstreek vormt de overgang van de vlakke Maasvallei in het westen naar het plateau van het Land van Herve in het oosten. Op de grens met Nederland ligt het golvende Limburgse heuvelland. Bij Hagelstein liggen de hoogste 'bergen' van Vlaanderen - Stroevenbos en Reesberg: beide 287,5 meter.

De Voerstreek behoorde niet, zoals het grootste deel van Limburg, tot het graafschap Loon en het prinsbisdom Luik. Na de dood van Karel de Grote bestuurden de graven van Dalhem, de hertogen van Limburg en de ridders van de Duitse Orde het gebied. Later volgden de Brabanders, Bourgondiërs, Habsburgers, Spanjaarden, Oostenrijkers en Fransen. Alleen Sint-Pieters-Voeren bleef tot 1794 een onafhankelijk ministaatje. De Fransen deelden de Voerstreek in bij het departement Ourthe, de latere provincie Luik.

Voeren vormde een geïsoleerde Nederlandssprekende streek in een Franstalig gebied. Daarin lag de kiem voor de conflicten die vanaf 1960 de kop opstaken. De spanningen stegen toen in 1963 de zes Voergemeenten werden overgeheveld naar de Vlaamse provincie Limburg. In 1977 fuseerden de zes Voerdorpen tot de gemeente Voeren, een gemeente met faciliteiten voor Franstaligen. Meer dan tien jaar was de Voerstreek het decor van ongeregeldheden tussen de Vlaams- en Waalsgezinden. Sinds 2000 hebben de Vlaamsgezinden de meerderheid in de gemeenteraad.

 

VAALSERBERG

De Vaalserberg (322,7 meter) (die heel vroeger Hubertusberg heette) is het hoogste natuurlijke punt van Nederland (de hoogste "berg" van Nederland). Daarmee is het nog niet het hoogste punt van Nederland, want de top van zendmast Lopik ligt bijvoorbeeld op 375 m boven NAP. De berg ligt in het meest zuidoostelijke deel van Nederland, in Zuid-Limburg bij het dorp Vaals. De top van de berg staat bekend als Drielandenpunt, omdat Nederland, België en Duitsland hier aan elkaar grenzen. Op de top staat aan de Nederlanse (Wilhelminatoren) en aan de Belgische kant een uitkijktoren (koning Boudewijntoren).

In 1815 is tijdelijk een Vierlandenpunt ontstaan, de Viergrenzenweg in Vaals herinnert nog hieraan. Dit vierlandenpunt bleef bestaan van 1815 tot en met 1919 waarna het vierde landje, Neutraal Moresnet (gelegen in het huidige België) opging in België.

De grenzen tussen België, Duitsland en Nederland zijn op de Vaalserberg nog steeds visueel herkenbaar. Normaal gesproken is een landkaart nodig om grenzen zichtbaar te maken. Echter op het Drielandenpunt is de grens thans nog steeds zichtbaar door de parallel aan de weg, overblijfselen van de "landweer". Deze landweer is in 1388 aangelegd als grensmarkering rondom het keizerrijk van Aken en daarnaast diende hij als verdedigingswerk tegen plunderaars en veedieven.

De smokkelhandel heeft vele jaren weelderig getierd rond de Vaalserberg. Vaalsenaren werden ook wel "Grensülle" (grensuilen) genoemd. Dit omdat met 's nachts (evenals uilen) op pad ging om zijn kostje te vergaren met smokkelen over de grenzen van en naar België en Duitsland.

NEUTRAAL MORESNET

Neutraal Moresnet of kortweg Moresnet was een dwergstaatje met een oppervlakte van 344 hectare (ongeveer 2x zo groot als het huidige dwergstaatje Monaco). Het lag ongeveer zeven kilometer ten zuidwesten van Aken. Moresnet bestond van 1816 tot 1919, en grensde aan Nederland en Pruisen. Na 1830, toen België onafhankelijk was geworden van Nederland, grensde Moresnet aan België, Pruisen en op de Vaalserberg tevens aan Nederland, een heus vierlandenpunt.

Moresnet ontstond doordat tijdens het Congres van Wenen in 1815 na de val van Napoleon Pruisen en het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden niet tot een akkoord konden komen over de te trekken grens tussen hun gebieden. Het twistpunt was de zinkmijn Altenberg / Vieille Montagne in het plaatsje Kelmis. Pas in 1816 kon men in het Verdrag der Grenzen een compromis bereiken: Moresnet ging naar het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, Neu-Moresnet ging naar Pruisen en het daartussen gelegen gebied met het dorpje Kelmis werd een condominium onder de naam Neutraal Moresnet met als staatshoofd de Burgemeester van Kelmis. Beide landen bestuurden Neutraal Moresnet, een gebied met 256 inwoners. In 1830, toen België onafhankelijk werd, nam het de bestuurlijke rechten van Nederland over.

Neutraal Moresnet was dus een duidelijk kunstmatige constructie, en werd al snel een belastingparadijs, terwijl de lonen er hoger lagen. Ook gold de dienstplicht er aanvankelijk niet (later moesten de inwoners kiezen voor dienst voor Pruisen of voor België), importrechten waren er lager dan elders, en alcohol stoken was er legaal. Binnen 50 jaar woonden er dan ook meer dan 2500 inwoners, een vertienvoudiging ten opzichte van het oorspronkelijke aantal.

Het einde van Neutraal Moresnet kwam met de Eerste Wereldoorlog. In 1914 werd het bezet door Duitsland, waarin Pruisen was opgegaan. Dat land verloor de oorlog, en bij het Verdrag van Versailles werd in 1919 beslist dat Neutraal Moresnet bij België gevoegd zou worden. De zinkmijn, dé bestaansreden van Neutraal Moresnet, was reeds uitgeput in 1885. Pogingen om Moresnet uit te roepen tot de eerste Esperanto - staat ter wereld hebben geen succes gehad.

Sint-Martensvoeren

Het dorpsbeeld wordt gedomineerd door de 23 m hoge spoorwegbrug. Ze maakt deel uit van de lijn Tongeren-Aken die door de Duitsers tijdens de eerste wereldoorlog werd aangelegd. Dit viaduct sluit aan op de langste spoorwegtunnel van Vlaanderen (2070 m). Ook de langste spoorwegbrug van het land, in Moresnet, maakt deel uit van deze lijn.

De kerktoren van de Sint-Martinuskerk stamt oorspronkelijk uit de 13de eeuw. Links onder de toren bevindt zich het graf van pastoor Veltmans.(1866 - 1954) Hij speelde een belangrijke rol in het behoud van het Nederlandstalige karakter van de Voerstreek. Onder de oude grafkruisen op het kerkhof bevindt er zich één uit de 16de eeuw. Het staat achter de graven van de bemanning van een RAF - vliegtuig (neergestort in 1944).

Sint-Pietersvoeren

Het kleinste Voerdorp, met minder dan 300 inwoners, is vooral bekend om zijn Commanderie. Dit kasteel behoorde tot de Franse Revolutie toe aan de Duitse Ridderorde. Het huidige gebouw werd in het begin van de 17de eeuw opgetrokken in 'Maaslandse Renaissance', een stijl die we ook in Luik en Maastricht veelvuldig aantreffen

In het park van het kasteel ligt de bron, die de vijvers en de Voer van water voorziet met een debiet van ca. 3.000 liter per minuut. In de vijvers wordt er o.a. forel (een typisch streekproduct), steur en paling gekweekt.

's-Gravenvoeren

(Limburgs: Voere, Frans: Fouron-le-Comte) is de bekendste en belangrijkste deelgemeente van de gemeente Voeren, een faciliteitengemeente in het Arrondissement Tongeren in Belgisch-Limburg (Vlaams Gewest, België). 's -Gravenvoeren heeft zich ontwikkeld als een lintdorp langs de rivier de Voer, met talrijke loopbruggetjes over het water naar de huizen. De kerk, de pastorie en verscheidene boerderijen in de onmiddellijke omgeving stammen uit de 18de eeuw. Die (Oostenrijkse) periode was klaarblijkelijk een heel voorspoedige tijd voor dit dorp.

De Sint - Lambertuskerk werd opgetrokken tussen 1782 en 1786 tegen de laat-Rhenomosaanse toren uit de 14de eeuw. Buiten tegen de kerkmuur staan een hele reeks merkwaardige arduinen grafkruisen uit de 17de en 18de eeuw. Aangrenzend aan de kerk ligt de pastorie die in 1774 werd gebouwd.

Een heel mooi plekje is het beschermde pleintje van Kinkenberg, met de recent gerestaureerde Onze-Lieve-Vrouwekapel (1715) Het ligt op de noordelijke oever van de Voer op 100 m van de kerk.
 

FOTO'S LIMBOURG

   
   

Voeren

(Limburgs: Voere, Frans: Fourons), is een faciliteitengemeente in de Belgische provincie Limburg, grenzend aan de provincie Luik en de Nederlandse provincie Limburg.
Deze gemeente is in het Nederlandse taalgebied ook bekend onder de naam (de) Voerstreek.

De gemeente is in 1977 door de gemeentelijke herindeling ontstaan. Zij telt ruim 4.000 inwoners waarvan ongeveer 25% niet-Belgen (voornamelijk Nederlanders). De naam is ontleend aan de Voer, een zijriviertje van de Maas dat door de gemeente stroomt.

Remersdaal (Limburgs: Rimmersjtel, Frans: Remersdael) is een kleine deelgemeente van Voeren, een faciliteitengemeente in het Arrondissement Tongeren (Belgisch-Limburg, Vlaams Gewest, België). Remersdaal heeft 400 inwoners en wordt gekenmerkt door een zeer verspreide bewoning. Remersdaal is erg verfranst en het is dan ook de enige deelgemeente van Voeren waar het Frans als kerktaal geldt. Het dorpje ligt helemaal in het oosten van de gemeente Voeren en vertoont opvallende kenmerken met het nabijgelegen Land van Herve. Met zijn 287 m hoogte is Remersdaal niet alleen het hoogste punt van Voeren, maar ook het dak van het arrondissement Tongeren, van Belgisch Limburg en van het Vlaams Gewest.

De Planck (Frans: Le Planck) is een gehucht dat deel uitmaakt van de gemeente Voeren in Belgisch Limburg. De Planck is de voormalige grensovergang, op de weg van Margraten naar Aubel. Het gehucht ligt tussen Sint-Martens-Voeren en het meer oostelijk gelegen Teuven. Het gedeelte ten westen van de weg Margraten - Aubel hoort bij Sint-Martens-Voeren. Dit is het grootste stuk. Het gebied ten oosten van de weg hoort bij Teuven.

 

Moelingen (Limburgs: Moelenge, Frans: Mouland) Moelingen is in het Maasdal gelegen, aan het riviertje de Berwijn. Ten westen van Moelingen stroomt de Maas; aan de overkant van deze rivier, noordwestelijk van Moelingen ligt de Sint Pietersberg. Moelingen beschikt over een 18e-eeuwse kerk die nog een Romaanse toren uit de 12e-eeuw heeft. Moelingen is het meest westelijke dorp van de fusiegemeente Voeren. Het ligt aan de rivier de Berwijn. De romaanse kerktoren van de Onze-Lieve-Vrouwekerk dateert uit de 12de eeuw en is een beschermd monument. De kerk zelf vertoont, doordat ze in verschillende fasen tot stand kwam, een combinatie van allerlei stijlinvloeden. (romaans, vroeggotisch, neogotisch, barok).Aan het voormalige gemeentehuis, langs de brug over de Berwijn, staan naast het dorpskruis uit 1768 enkele grenspalen uit de 18de eeuw (1713), met de wapens van Oostenrijk (waar het huidige België toen toe behoorde) en de Nederlanden.
 

De Voerstreek is een klein Vlaams gebied in het uiterste noordoosten van België. Alhoewel het behoort tot de provincie Belgisch-Limburg is het bijna geheel omsloten door de Waalse provincie Luik waarvan het tot 1963 onderdeel uitmaakte. In het noorden grenst zij aan de Nederlandse provincie Limburg, aan het zogenoemde Mergelland en Heuvelland waarmee ze veel gemeen heeft.

De Voerstreek bestaat uit laag heuvelland waar doorheen het riviertje de Voer stroomt met bijbehorend dal; hieraan dankt de Voerstreek haar naam. Alhoewel zij niet tot de echte Ardennen behoort wordt het (toeristisch gezien) wel tot de Ardennen in ruime zin gerekend. De Voerstreek gaat in het zuiden over in het Land van Herve.

Om de Voerstreek is de afgelopen 40 jaar veel van doen geweest vanwege de taalproblematiek. Officieel is zij Nederlandstalig met faciliteiten voor de Franstaligen, die de meerderheid van de autochtone bevolking uitmaken. Zij wensen als Franstaligen in Vlaanderen erkend te worden. In de Voerstreek liggen een zestal dorpen plus veel kleine gehuchten die tezamen de gemeente Voeren vormen.
 

Kasteel Beusdael

 

Sint Martensvoeren

 

EBEN - EMAEL FORT

Het fort Eben-Emael is nog steeds militair terrein. Gebouwd in 1932-1935 werd dit fort onneembaar geacht en was tevens het laatste woord van de toenmalige 'moderne' oorlogsvoering. Gelegen aan het Albert - kanaal was het een belangrijk strategisch punt van de Belgische verdediging in het oosten met als hoofdtaak: de drie bruggen in het Noorden over het kanaal te verdedigen of te vernietigen. Ook het zogenaamde "gat van Visé" ten zuiden van het fort werd verdedigd.

Begin 1986 werd de "Vereniging Zonder Winstgevend Doel" opgericht: Fort Eben - Emael ofwel F.E.E. De doelstelling van F.E.E. is om sporen van het verleden rond het fort te verzamelen, te bewaren en door te geven aan het nageslacht. Sinds 15 januari 1988 is het mogelijk het fort te bezoeken op de zogenaamde Opendeurdagen.

In het Fort is een museum ingericht dat alles toont van de rumoerige tijd welke het fort heeft doorstaan in de tijdsperiode 1935-1944. Variërend van foto's tot wapens, van uniformen tot boeken zijn bijna alle facetten met betrekking tot het fort vertegenwoordigd. In de toekomst zal het museum zeker uitgebreid worden.

Momenteel is het mogelijk in de onderaardse kazerne de lokalen die open staan voor het publiek zelfstandig te bezoeken: commentaar ter plaatse zal in één van de vier talen worden gegeven door een druk op de gewenste knop. Een bezoek aan verschillende bunkers gebeurd onder leiding van een gids die U meeneemt op een reis door de tijd gedurende 2 tot 2,5 uur en U het verhaal vertelt van Fort Eben - Emael.

Vorige Start Volgende


ONZE  ANDERE  REISVERSLAGEN

ALASKA   /  ARGENTINIË   / ARMENIË  /  AUSTRALIË   /  AVONTUREN  /  BALKANREIS  /  BELGIË  /  BELIZE   /  BULGARIJE  /  CANADA   /   CALIFORNIË   /   CHILI   /   CHINA   /   CUBA   /   CURAÇAO   /   CYPRUS   /   DENEMARKEN   /   DUITSLAND   /  ECUADOR   /   EGYPTE   /   ENGELAND   /  ESTLAND  /  FILIPPIJNEN  /  FINLAND   /  FOTOSITE  /  FRANKRIJK  / GEORGIË  /  GRIEKENLAND  /  GUATEMALA   / HONGARIJE   /  IERLAND   /   INDIA  /  INDONESIË  /    IRAN  /   ISRAËL  /   ITALIË   /  JORDANIË   /   KRETA   /   KROATIË   /  LETLAND   /   LITOUWEN   /  LUXEMBURG /   MADEIRA   /   MALEISIË   /   MALLORCA   /  MALTA  /   MAROKKO   /   MEXICO YUCATAN   /   MEXICO  /  NEPAL   /   NEW YORK   /   NOORWEGEN   / OEKRAÏNE /   OEZBEKISTAN   /  OOSTENRIJK  /   PARAGUAY   /   PERU   /   POLEN   /  PORTUGAL  /   REISFOTO'S   / ROEMENIË   / RUSLAND   /   SCANDINAVIË   /   SICILIË   /   SINGAPORE   /   SLOVENIË   /  SLOWAKIJE SPANJE   /   SRI  LANKA   /   SYRIË   /   THAILAND   /  TSJECHIË   /   TUNESIË   /   TURKIJE   /   UNESCO - SITE   /   URUGUAY   /   USA    /  WERELDERFGOED  /  WERELDFOTO'S  / ZUID-AFRIKA  /   ZWEDEN  /  ZWITSERLAND  

Andere websites van Jos Schmitz

Duitse kerken en kloosters  /  Duitse kastelen en paleizen   /   Zanggroep Vocus   /   Schilder Pantaleon Hajenius   /   Hanzesteden   /   Pedac 1971 Reünie   /   Ramakers Reünie   /   Kunst van Anna Czerniawska   /   Wereldfotoserie   /   Reisfoto's Jos en Clim   /   KNS Gilde Opleidingen  /  De stad Roermond