We vertrekken vanuit Roermond op zondag 28 april om 11.15 uur.
We hebben het picknickmandje van Gilde volgeladen met etenswaar, koude blikjes
frisdrank in koeltasjes hebben we ook bij ons. We gaan op de bonnefooi, deze
keer hebben we geen enkel hotel vooruit geboekt via internet zoals op onze
reizen naar Duitsland gebruikelijk is.
In Maastricht verrijden we ons al meteen, niet zo bijdehand dus. (Hetzelfde
gebeurt ons in Luik.) We rijden via Visé.
Visé werd in de oorlog flink beschadigd, vooral omdat het toen al een
belangrijk industriegebied was. Momenteel heeft de stad nog steeds een grauw
karakter, hoewel veel van de oude industrieën weggekwijnd zijn. De stad ligt
slechts enkele kilometers over de grens met Nederland. Vanuit Eijsden ben je er
in een wip.
We willen de route langs de Maas volgen en slaan veel te vroeg af, waardoor we
in het industriële Herstal belanden. Via de drukke binnenstad van Luik
(verwarrend de twee waterlopen van de Maas en het Bat) belanden we uiteindelijk
toch aan de linker Maasoever bij Seraing. We passeren het complex van
Cockerill—Sambre. Dit is een van de oudste industriestreken van Europa.
Tegenwoordig wordt het Maas - Sambre bekken overvleugeld door de schonere
Vlaamse industrie.
In het plaatsje Huy volgt onze eerste stop aan de voet van het lelijke,
maar robuuste fort. We besluiten niet omhoog te gaan. Wel bekijken we de
Collegiale Kerk. De grote bezienswaardigheid van Huy is het hooggelegen fort dat
aan de rechter Maasoever gesitueerd is. Het werd pas in 1818 door de Hollanders
gebouwd. Het deed lang dienst als gevangenis, waarna het een militaire academie
werd. Tegenwoordig is er een museum in gehuisvest.
We laten de Maas voor wat ze is en slaan richting Ardennen in. Een mooie rit
voert ons over de glooiende hoogvlakte naar Dinant, dat we bereiken na
een spectaculaire afdaling. We parkeren onze Ford Ka bij de Maas en gaan het
stadje in. Nogal toeristisch is de eerste indruk. We gaan met de kabelbaan
omhoog naar de citadel, waar om 16.00 uur een rondleiding volgt door een
gebroken Nederlands sprekende Waalse gids. Uitzicht over het nauwe Maasdal; dit
is de plek waar de Vier Heemskinderen met het ros Beiaard over de Maas zouden
zijn gesprongen. We bezoeken er nog de kerk en drinken ergens koffie. Op de tv
wordt net de Amstel Gold Race uitgezonden.
We rijden daarna weer de heuvels in. Twintig kilometer verderop vinden we een
hotelletje in het onooglijke dorpje Farmignoul. We zitten niet ver van de
Franse grens af. We checken in voor 63 euro per kamer. Het blijkt tevens een
gerenommeerd restaurant te zijn, waar we ‘s avonds uitgebreid en duur dineren,
een echte degustation was het met veel liflafjes. Maar wel lekker (veel vis) en
heel chique. We beginnen om half acht en pas om tien uur gaan we van tafel af.
Prijs 25 euro exclusief drank. Na een wel zeer overdreven aangekleed kannetje
koffie in de salon zoeken we onze kamer op. Voor twaalf uur slapen we.
DE MAAS
Een
machtige omgeving
De in de
Ardennen ingesleten Maas, aan het uiteinde van het Rijnlandse schistmassief,
ligt naast een van de meest majestueuze rivieren van Europa, de Rijn.
De Maas, die onderhevig was
aan alle bodemverschuivingen die in het uiterste noorden van West-Europa
plaatsvonden, begint zijn moeizame loop aan de voet van het plateau van Langres
in het departement Haute Marne en eindigt in een uitgestrekte delta in de
Noordzee in Nederland. Door de opheffing van de Vogezen en van het Lotharingse
plateau in het Tertiair zijn de zo bijzondere hellingen van de Maas en de Moezel
ontstaan. Door de alpiene bewegingen is het Bekken van Parijs verplaatst en
loopt de afwatering in noord - noordoostelijke richting. De terrassen van de
benedenloop van de Maas hebben hetzelfde afvloeiingssysteem als de periglaciale
waterlopen. Door de kracht van het door samenvloeiing gezwollen water vormden
zich meanders in Lotharingen en de Ardennen. De rivier, die werd gehinderd door
de Scandinavische gletsjers, probeerde daarna het laaggelegen Nederland binnen te
dringen. Na het uitslijten van de eerste sedimentgesteenten, stuit de rivier op
de schitsen en kwartsieten van het hercynische massief. Na zich moeizaam een weg
te hebben uitgesleten in de heuvels, wordt de rivier ontdaan van belangrijke
zijrivieren zoals de Moezel of de Aire, toevoerrivier van de Aisne. De loop
wordt na Charleville / Mézières krachtiger door de Semois en vervolgens bij
Namen door de Samber. De rivier stroomt vervolgens tot Luik in een smalle
vallei. Daarna opent zich de vlakte van Maastricht waar de Maas alle kenmerken
van een regenrivier vertoont en waarvan de delta samenvalt met die van de Rijn.
WETENSWAARDIGHEDEN
Rivier in West-Europa, die in de Noordzee uitmondt
Bevaarbaar vanaf de
monding tot aan Sedan en daarna via het Canal de ['Est
Regime: onregelmatig regenachtige invloed van het zeeklimaat. Hoogwater in januari, laagwater in juli en augustus.)
Belangrijkste zijrivieren: Lesse, Ourthe (gevoed door de Arnblève en de
Vesdre), Semois, Samber
Doorstroomde landen: Frankrijk, België, Nederland
Doorstroomde Franse
departementen: Haute-Marne, Vogezen, Maas, Ardennen
Lengte: 950 km
(Frankrijk, 500 km; België, 192 km; Nederland, 258 km) Lengte van de
zijrivieren: Semois,
198 km; Samber, 190 km,
Oppervlakte van het stroomgeb_ed: 36.000 km2
Hoogte van de bron: 456 m, Pouilly-en-Bassigny
Debiet bij hoogste waterstand: 7000 m3/s, bij het verlaten van Frankrijk
Debiet bij laagste waterstand: 10 m3/s (bij Visé)
Een
chaotisch noodlot
BRONNEN VAN INKOMSTEN
Metaalindustrie. Delfstoffen:
steenkool, ijzer.
De Maas, die zich een weg
probeerde te banen door het onbarmhartige gesteente van het Ardennenmassief,
liet zich de zijrivieren ontnemen die de waterweg in staat zouden hebben gesteld
met de Rijn te wedijveren, De Maas is even lang als de Rhône, maar heeft een
veel geringere hoeveelheid water dat met moeite de zee bereikt en een traject
heeft gekozen dat met obstakels bezaaid ligt.
Het Maasdal werd pas in de 19e
eeuw daadwerkelijk ontgonnen, omdat het toen door de technische vooruitgang
mogelijk was geworden om fosfor uit ijzererts, dat langs de hellingen aan de
oppervlakte was gekomen, te verwijderen. Het steenkolenbekken Samber - Maas in
Wallonië voedt de nieuwe industrie. Dit bekken, het tweede ijzerbekken ter
wereld, heeft geleid tot het ontstaan van een zeer groot aantal
metaalfabrieken. Om het verkeer via Antwerpen om te leiden, heeft België het
Albert - kanaal aangelegd. De rijke en bevolkte gronden van Nederland, die door
de rivierafzettingen worden gevoed, zijn het werk van de rivieren waaronder de
Maas zich mag scharen. Door de kwestie Elzas - Lotharingen was de Maas
aangewezen als krijgstoneel van de Eerste Wereldoorlog, die werd gezien als de
Grote Oorlog, totdat de Tweede Wereldoorlog toonde veel vernietigender te zijn.
De Condroz, het tot 250 meter hoge zand- en kalksteenplateau in
het hart van de provincies Namen en Luik, wordt van zuid naar noord doorsneden
door de Maas. Dinant, op de rechteroever van de Maas, is het ideale uitgangspunt
voor een verkenning van de Maasvallei. Door haar sleutelpositie aan de Maas was
Dinant tot in het recente verleden een omstreden stad. Men hoeft geen inzicht te
hebben in militaire zaken om te constateren dat Dinant ingeklemd tussen de
rivier en een steile rots, op een plaats ligt die in het verleden van groot
strategisch belang moet zijn geweest. Tevens is de stad sinds de 19de eeuw een
gerenommeerd toeristisch centrum.
Het is een druk en levendig stadje. De drukste straat van Dinant is de Grand'Rue,waarin
het stadhuis staat. In de Hof van het stadhuis vindt men het monument voor de
gefusilleerd Belgen en gesneuvelde Fransen (15 tot 23 aug. 1914)
DE CITADEL
Vanaf de place Reine Astrid,het stadsplein van Dinant,leidt een trap van 408
treden naar de citadel. De trap werd in 1577 in de rots uitgehakt in opdracht
van het stadsbestuur van Dinant. Voor die tijd was de citadel alleen bereikbaar
via een smalle bochtige weg. Sneller en minder vermoeibaar is de kabelbaan. De
Citadel is een fraai voorbeeld van militaire bouwkunst uit de eerste helft van
de 19de eeuw. Een labyrint van gangen, kazematten,verblijf en werkplaatsen van
meer dan 3 hectare. Ook een keuken en een bakkerij ontbreken niet in het bouwwerk. Om het allemaal zo echt mogelijk te laten lijken, zijn in de ruimte
wapentuig en poppen in authentieke uniformen opgesteld. Door de kijk gleuven kan
men de stad perfect in de gaten houden. En dan te bedenken dat er plannen waren
om van de Citadel een dierentuin of een casino te maken.
Een ander plan was om op de plaats van de citadel een 40 meter hoog beeld te
planten. Het beeld een vrouw met een fakkel,werd in 1862 vervaardigd door de
kunstenaar Antoinne Wiertz,die in Dinant was geboren. Gelukkig zag de
maatschappij die de citadel kocht in 1878,dat de citadel zonder die
rariteiten,dat zij ook genoeg bezoekers zou trekken. Buiten de citadel bevindt
zich een Frans kerkhof,waar 1200 soldaten begraven liggen die in 1914 sneuvelden
bij een poging om de citadel op de Duitsers te veroveren.
Wat verder staat de TOUR MONFORT een 20 meter hoge uitkijktoren.
DE PLACE REINE ASTRID EN OMGEVING De Notre-Dame,de oude kapittelkerk op de place
Reine Astrid,is zo dicht tegen de voet van de rots aangebouwd,dat zij ermee
vergroeit lijkt te zijn.
De kerk een voorbeeld van vroege Maaslandse Gotiek, werd tussen het begin van de
13de eeuw en het eind van de 14de eeuw gebouwd. Curieus is de peer of uivormige
bekroning,die in 1697 tussen de twee westentorens werd aangebracht.
DE REU GRANDE die op de place uitkomt,is de hoofdstraat van Dinant.
Waar de Reu grande zich via de reu Leopold,de reu Daoust en de reu des Rivages
voortzet in de reu Defoin,rijst de 35 meter hoge,gespleten Rocher Bayard op. De
Beiaardrots zou volgens legende gekleefd zijn door de machtige hoefslag van het
ros van Beiaard,toen het zich afzette om een reuzensprong over de Maas te nemen.
Het edele paard was op de vlucht voor Keizer Karel de Grote, met de vier
heemskinderen op zijn rug. Aan de place Cardinal Mercier staat het borstbeeld
van Antoinee Wiertz. De kunstenaar werd in een huis er vlak bij geboren in 1806.
DE LINKEROEVER VAN DE MAAS
Aan de ander kant van de Maas ligt het station van Dinant. Het stadsdeel op de
linkeroever van de maas ontstond na de aanleg van de spoorlijn,in de tweede
helft van de 19de eeuw. Rechts van de brug over de rivier staat een suikerachtig
gebouw met de allure van een Grand Hotel van voor de oorlog. Het hotel is echter
gedegradeerd tot Pub en opslagplaats. Men moet echter niet veel fantasie hebben
om zich voor te stellen hoe het moet geweest zijn in de glorietijd van dit hotel. Wanneer de gasten waren uitgekeken op de citadel wachtte hen nog een
attractie aan deze kant van de rivier in de vorm van de Grot la Merveilleuse.
De wonderschone grot, een van de mooiste van België,werd in 1904 ontdekt. De
druipsteenformatie van de la Merveilleuse met hun prachtige kleuren en tekening
laat nog steeds iedereen in verbazing staan. Tijdens de zomermaanden zijn er
rondleidingen in de sprookjesachtige ingewanden van de aarde.
DINANT
2)
Stad aan de Maas in de Belgische provincie Namen; 12.520 inw. (1996). Regionaal
verzorgingscentrum van de Condroz en toeristisch centrum. Enige industrie (o.a.
de van oudsher belangrijke kopergietkunst, messingproducten "dinanderie").
Bezienswaardigheden: Citadel (1821; op ruïnes van 11de-eeuwse burcht),
Beiaardrots (35 m hoog), de grotten Montfat en La Merveilleuse, Onze Lieve
Vrouwekerk (13de eeuw).
Dit is een tolplaats sinds ongeveer 700 na Chr. Door de eeuwen heen is deze
plaats vaak verwoest; 1466 Karel de Stoute, die de inwoners in de Maas liet
drijven 1554 Verwoest door Hendrik II.
1697 Veroverd door Frankrijk
1914 Voor 80% verwoest door de Eerste Wereldoorlog en 674 inwoners vermoord.
De Citadel ligt 100 mtr. boven de stad. Vroeger stond hier een burcht die door
de Fransen in 1703 werd gesloopt.In de periode 1818-1828 bouwden de Nederlanders
o.l.v. Wilhelm de Eerste dit fort. Thans bevind zich hier een wapenmuseum en
tevens bevind zich hier een streng bewaakte gevangenis.
Aan de overkant van de Maas bevindt zich de Norbertijner abdij van Leffe die uit
de 17e eeuw dateert (de rode gebouwen).
De kerk is er eentje met een vroeg gotische bouwstijl met Romaans voorportaal
uit de 12e eeuw. De torenspits is er in 1697 bij gebouwd.
BEIAARDROTS is ontstaan, doordat het ros Beiaard, u weet wel het sterke
reuzenpaard met de 4 heemskinderen, hier op dit punt over de Maas moest
springen, op de vlucht voor Karel de Grote.
De sprong lukte natuurlijk wel, maar met z'n achterhoeven sloeg het paard deze
splinter van de rotswand. De doorgang werd later verbreed door soldaten van
Napoleon.
DINANDERIËN is de verzamelnaam voor geel koper en messing voorwerpen gemaakt
door de koperslagers uit deze streek sinds de 12e eeuw.