|
MUSEA EN KERKEN
Voor een bezoek aan een van de Venetiaanse musea en kerken voel ik me altijd
weer voor dit dilemma gesteld: ik wíl niet ergens naar binnen, want buiten is zo
ongelooflijk veel te zien, en bovendien is Venetië zelf al een groot
openluchtmuseum.
Maar minstens tien musea, kerken en scuole zijn niet te missen. Een greep uit de
mooiste, beste of opmerkelijkste. Nog even dit vooraf: als je in Venetië een
museum bezoekt kom je vaak de naam 'Scuola' tegen. Scuola staat voor een
broederschap met een nobel doel, waarvan de rijken lid waren. Ze hadden een
sociale missie (bijdrages voor ziekenhuizen en weduwen en wezen), maar de vooral
de rijke Scuole bezaten vaak palazzo’s, om te vergaderen, met belangrijke
kunstwerken, opgedragen aan de heilige schutspatroon van de scuola.
1. Peggy Guggenheim Museum (Dorsoduro, Fondamenta Venier)
Onvermijdbaar. Het is het leukste museum om in rond te dwalen, alleen al door de
geweldige ligging aan het Canal Grande met aantrekkelijke terras aan het water,
een van mijn lievelingsterrassen om op adem te komen. Uitgebreide collectie
moderne kunst. Peggy Guggenheim was excentrieke rijke Amerikaanse dame (let op
de foto’s van haar in het museum) die kunstwerken uit de 20ste eeuw vergaarde en
kunstenaars hielp. Ze stierf in het museum in 1979. Let op: in de tuin liggen
haar 14 lievelingshondjes begraven, een attractie die soms meer kijkers trekt
dan de schilderijen van Klee, Braque, Magritte, Picasso en Chagall ín het
palazzo. www.guggenheim-venice.it
2.
Topper 2 is uiteraard de Gallerie dell' Accademia (Dorosduro, Campo della Carità)
Het belangrijkste museum van de stad en ooit eigendom van de Scuola de Carita.
Je gaat hier allereerst heen voor het fraaie overzicht van Venetiaanse
schilderkunst. Toppers zijn Bellini (Giovanni en Gentile), Carpaccio, Titiaan,
Tintoretto en Canaletto. En natuurlijk Castelfranco da Giorgione, met zijn ‘De
Storm’, een van de fraaiste landschappen van de Europese schilderkunst, een
poëtische renaissance-landschap. De Accademia is een ongelooflijk overdadig
museum met zo’n 24 zalen. Beperk je tot de mooiste zalen anders kom je de deur
niet meer uit, bijvoorbeeld zaal 5, waar Giorgiones De Storm hangt. Of zaal 10,
waarin ik vooral gegrepen werd door een vroeg schilderij van Tintoretto met de
opmerkelijke naam: Het wonder van Sint - Marcus die de slaaf bevrijdt. Het
Accademia ligt aan de voet van de Ponte Accademia, voor de deur ligt een uiterst
genoeglijk terras, tikje duur en commercieel maar prachtligging aan de Ponte en
aan het Canal Grande, voor als je moe en dorstig van de kunst bent geworden.
Direct rechtsaf als je het museum uit komt.
3. Scuola Grande di San Rocco (Campo San Rocco, San Polo).
De 15de-eeuwse Scuola van San Rocco – doel: armen helpen – bezat een prachtig
gebouw en een groot aantal leden. Huisdecorateur was niemand minder dan
Tintoretto. De Scuola is nu een museum en concertgebouw. Het gebouw bevat 54
schilderingen (op muren en plafonds) van Tintoretto, door hem in een periode van
23 jaar geschilderd, volgens boeken en de gids ‘zonder enige assistentie’. De
grote zaal, met scènes uit het Oude Testament, is zeker bij binnentreden een
magische ervaring. Het is een goed idee om een audioguide bij de kassa te huren,
anders raak je al snel de draad kwijt. Let op: in sommige zalen vind je
spiegels, handig om rustig naar het plafond te kijken, want anders wordt het
bezoek een vermoeiende ervaring. Let ook op de voorgevel van de Scuola Grande di
San Rocco.
4. Santa Maria della Salute, de witte kerk met de grote halfronde koepel die je
vanaf het eiland San Marco zo verleidelijk ziet liggen, een van de tien
landmarks van Venetië. De Salute ligt op het puntje van Dorsoduro; een
halteplaats van lijn 1 ligt voor de deur (een halte vanaf San Marcoplein). De
grote barokkerk uit de 17de eeuw staat als een stenen poortwachter aan de
toegang van het Grande Canal. De nadering is nog iets mooier dan het interieur,
dat vrij statig is.
5. Een niet spectaculair maar gewoon leuk museum is het
Museo Storico Navale (Catello
2148, Riva S. Biagio), het Scheepvaartmuseum. Mooie, simpele, rode gevel,
natuurlijk gericht op het water. Hier leer je de basis van de rijkdom van
Venetië: de voor de tijd moderne scheepvaarttechnieken. Voor liefhebbers van
kaarten, schilderijen, vlaggen, schetsen, modellen en allerlei
zeevaartgereedschap. Mooi gelegen aan de boulevard van Castello, op zichzelf al
een wandeling waard.
6. Casa d’ Oro (Cannaregio, Calle di Ca d’Oro): pal aan in de Strada Nuovo, de
mooie drukke winkelstraat van Cannaregio. Meest luisterrijke gotisch palazzo van
de stad, niet voor niets Het Gouden Huis genoemd. De gevel - het visitekaartje
van de rijke koopman - is echt de klapper van het Canal Grande, niet te missen
als je er op boot 1 langs vaart. Het Ca' D'Oro is gebouwd begin 15de eeuw, in
opdracht koopman Marino Contarini, en het lijkt wel wat op het Dogenpaleis van
buiten, door de vele gotische lijnen. Binnen in huis is het mooi en weelderig,
en mogelijk is het uitzicht vanuit de loggia’s (de balkons) op het Canal Grande,
nog wel het mooist. Je kunt dan een beetje meevoelen hoe het was om in die dagen
om rijke koopman te Venetië te zijn. In het Casa d’Oro is op de 1ste en 2de
etage kunstgalerie Galleria Franchetti gevestigd, met een imposante verzameling
schilderijen, waaronder de machtige Sint Sebastiaan van Andrea Mantegna.
 |
 |
7. Als je toch op de Campo Santa Margherita in Dorsoduro (zie onder) bent, loop
even het plein in zuidwestelijke richting af naar de Scuola Grande dei Carmini,
de Scuola van een broederschap van karmelieten, een 18de-eeuwse scuola. Het
gebouw laat weer zien waartoe een liefdadigheidsinstelling in staat is. Je gaat
een mooie trap op en belandt in de zaal waar de leden bijeenkwamen, met
schilderingen van Tiepolo uit de 18de eeuw, die gespaard bleven van de roofzucht
van Napoleon
8. Nog één kerk, als je toch door Cannaregio loopt te dwalen: de Madonna dell’
Orto. Beetje verstopt aan de bovenkant van Cannaregio, je moet ‘m echt weten en
zoeken. In deze gotische kerk, die echt een hele mooie façade heeft, aan een
groots pleintje, ligt de grote schilder Tintoretto begraven (in de rechter
koorkapel). In het koor hangen twee enorme doeken van Tintoretto. Neem buiten
even afstand van de kerk om de uivormige koepel op de Campanile niet te missen,
het fraaie herkenningspunt van de wijk Cannaregio.
Tot slot: uiteraard begint een bezoek aan Venetië met een visite aan de
Basilica di San Marco en het
Palazzo Ducale (Dogenpaleis) aan de
Piazza di San Marco. De
basiliek - gebouwd in 830 om de stoffelijk resten van St.-Marcus in onder te
brengen (eerlijk geroofd ini Alexandrië) - is het kloppend, geestelijk hart van
V. en een van de mooiste middeleeuwse gebouwen ter wereld, vol oosterse en
westerse weelde. Niet te missen: de mozaïeken en de bronzen paarden.
Het Dogenpaleis was de regeringszetel en residentie van de meeste Venetiaanse
Dogen. De gevel is is een van de bekendste en meest gefotografeerde ter wereld,
een hoogtepunt van gotische architectuur.
Tip: ga hier heel vroeg heen, anders loop je echt voetje voor voetje door de
basiliek en zijn de wachttijden erg lang. Vlak voor sluitingstijd is het ook wat
rustiger in kerk en musea.
Altijd doen: beklim (pak uiteraard de lift) de Campanile, de klokkentoren op het
San Marco. Voor dag 1 in Venetië aan te raden, omdat je een goed beeld van de
stad en de verschillende delen krijgt. Voor genieten van buitenaf: na tien uur
’s avonds is het San Marcoplein op z’n mooist, de gebouwen mooi aangelicht,
lekker stil, een ideale sfeer om de vroegere macht en rijkdom van de Dogen in je
gemoed te laten bezinken.
In elke reisgids worden tientallen pagina’s aan basiliek, Dogenpaleis en
omringende musea (Museo Corre!) gewijd, het zou onzin zijn die hier nog eens
dunnetjes over te doen.
TERRASSEN EN PLEINEN
Wie plein zegt, zegt terras in Venetië. Waar ga je zitten? Op de bonnefooi kom
je genoeg pleintjes met terrassen tegen die de moeite waard zijn. Voor een paar
plaatsen vraag ik bijzondere aandacht.
De Campo Santa Margherita in Dorsoduro is zonder meer het aantrekkelijkste plein
van Venetië. Het is echt een levendig plein van ochtend tot avond, met veel
bars, terrasjes, restaurants en prima ijssalons. ’s Ochtends is er vaak groente-
en vismarkt, er komen veel Venetiaanse huisvrouwen boodschappen doen en ‘s
middags en ‘s avonds wordt het plein door studenten gefrequenteerd. Dit is het
plein van kinderen met fietsjes, voetballende kinderen, moeders die hier vanaf
een bankje of terrasje naar hun spelende kinderen kijken en koffie of (later)
spritz drinken, een hapje eten, wachtend op de vaders die om acht uur van hun
werk komen en gelijk aanschuiven. Groepen toeristen zul je hier niet tegenkomen,
hooguit een verdwaalde met een kaart in de hand.
Aantrekkelijke bar hier is Bar Rosso (Il Caffè), niet te missen, al staat het
niet op de gevel. Het is een redelijk oud-hippe tent waar veel studenten en
oudere jongeren komen. Die eten daar een wit broodje, bol, doordat er b.v.
geroosterde groente met mayonaise tussen zit, of kaas en ham. Vraag er om: de
broodjes heten tramèzzino (meervoud met -i); een studentenhap zeggen ze in
Venetië, maar voor de gemiddelde Nederlander heb je het over een zeer rijk
belegde en bijzondere boterham die een volwaardige lunch vormt.
In het midden van het plein, tussen de 14de-eeuwse Gotische gebouwen, staat een
merkwaardig huisje: de Scuola dei Varoteri, ooit de vergaderplaats van het gilde
der leerlooiers.
In de avond is dit plein een ideale plek om een dagje Venetië af te sluiten,
gewoon zitten, drinken en kijken.
Ook aardig: Campo San Polo, een voor Venetiaanse begrippen ongelooflijk groot
plein in San Polo. Dit is een wat volkser plein dan Santa Margherita. Overdag
zie je hier vooral veel moeders uit de wijk met hun kinderen. Er zijn een paar
aardige restaurants met terrassen aan het plein, niks bijzonders, je kunt er
gewoon heel redelijk eten (b.v. in Trattoria Da Ignazio) en tussendoor even de
middeleeuwse kerk van San Polo binnensluipen om het Laatste Avondmaal van
Tintoretto, links van de deur, te bekijken.
In de zomer gebeurt er iets bijzonders: dan wordt er een grote openluchtbioscoop
gebouwd, met flinke tribunes, die plaats biedt aan 1000 toeschouwers. Aardig om
eens mee te maken, al moet je Italiaans op peil zijn om de film te kunnen
volgen. In de zomer draaien er de festivalfilms.
Het plein waar ik het lekkerste zit is toch Campo San Barnaba in Dorsoduro. Het
is relatief klein en zonder pretenties en zeker niet het mooiste plein qua
verhoudingen, maar het décor op die paar honderd vierkante meter is zo
verscheiden en ziet er vanaf een van de twee terrassen zo bekoorlijk uit, dat ik
hier tijdens elk Venetië - bezoek minimaal twee keer een rondje cappuccino doe.
Je kijkt uit op de kerk van San Barnaba, een groenteboot, een winkeltje, een
bruggetje met kanaal uiteraard en een kleine kade met boten, waarop Venetianen
de krant lezen. Het San Barnaba is een echt doorgangsplein dus je ziet veel
mooie Venetianen (vooral de oudere dames en heren zien er pico bello uit) voor
je langs gaan. Er zit een prima enoteca op het plein, Ristoteca Oniga, wijnbar
en restaurant waar je voor 35 euro een maaltijd hebt en pleisterplaats voor
studenten en omwonenden. In de hoek van het plein naast de kerk zit ook nog
bar/pizzeria Ai Artisti, voor een goed stuk pizza.
 |
 |
GEHEIMTIPS
Gebruik deze tips van de Cityexpert en geniet optimaal van Venetië
De Zattere
1. Twee slenterboulevards, als je de smalle straatjes even zat bent en de wijdte
wilt zien: de Zattere, aan de zuidkant van Dorsoduro, veel te zien, zitten en te
eten. Bij Palazzo Molin vind je de enige grote supermarkt in de buurt; en volg
de Riva Degli Schiavoni, vanaf San Marco oostwaarts richting volkswijk Castello.
Je komt langs mooie dure hotels, terrassen, een kermisje vaak, grote schepen
voor je neus en allengs wordt je richting de Arsenale gezogen (waar je even
langs moet lopen, al was het alleen maar voor de grote stenen leeuwen).
 Arsenale
2. Voer geen duiven op het San Marco, ze zijn vies en ziek en vormen een plaag
voor de prachtige gebouwen: tien zieke duiven op je hoofd, ik moet er niet aan
denken
3. Handig: neem zoveel mogelijk een koffer of trolley op rolletjes/wieltjes mee,
anders sjouw je je een ongeluk door de smalle straatjes, bruggetje op, bruggetje
af.
4. Pak waar het kan voor € 0,50 de traghetto; er varen er een stuk of acht over
het Canal Grande en de meeste staan op veel kaarten met een stippellijntje
aangegeven. Wel staan natuurlijk en verveeld kijken.
5. Ga een keertje naar het wereldberoemde Casino Municipale aan het Canal Grande
(vaporetto San Marcuola, lijn 1). Sjiek, doe een net pak aan en neem een
legitimatiebewijs mee.
6. Heet? Zin in strand? Het hotel van Thomas Mann’s Dood in Venetië zien? Gaan
naar het lange eiland Lido (= ‘zandbank’); er gaan een stuk of 6 vaporetto’s
heen, waaronder lijn 1.
7. Het alternatief: de Campanile, de klokkentoren op het San Marco, is geweldig,
maar het is er vaak druk. Als je geen zin hebt om te wachten, pak vaporetto 82
naar eiland S.Giorgio Maggiore (ten oosten van Dorsoduro) en beklim de
klokkentoren van de San G. Maggiore voor een geweldig uitzicht over de stad,
goed idee voor de eerste dag om Venetië goed in de greep te krijgen.
8. Romantische tip: bezoek aan Gran Teatro La Fenice (San Marco). Tot vorig jaar
in renovatie door grote brand, maar weer geopend door o.a. Elton John (die ook
een huis in Venetië heeft). Ik ben er laatst geweest. Een kaartje gekocht voor
een van de cabines (loge-achtige ruimtes in vijf verdiepingen rondom de zaal).
Fabuleus: wanden vol goudverf en tierelantijntjes en kroonluchtertjes en
kandelaren. Ik had een kaartje voor de vierde verdieping, een ouvreur loopt met
je mee om je cabine met een sleutel te openen; in het kamertje staan vier
stoelen met nummer, de achterste – de onze – hebben half zicht op het orkest,
kun je dus alleen maar luisteren. Je jas kun je aan grote haken in je hokje
hangen. Maar het mooiste is vooraf en in de pauze over de balie te hangen en te
kijken naar de andere bewoners van de ‘kamertjes’. Alle bezoekers hangen over de
balie met elkaar te praten en te lachen, het bonnementenpubliek kent elkaar
allemaal, er wordt gewaaid en met juwelen gerinkeld. De zaal is een grote
bonbondoos, uitbundig ingericht, veel goud en heel veel lichtjes met lampekapjes,
het is een groots gezicht die langzaam te zien doven als het concert een aanvang
neemt. Om de prijs hoef je het niet te laten: 10 tot 15 euro voor een kaartje
voor het gemiddelde concert. Let op: Italianen gaan netjes gekleed naar de
opera.
VERVOER
Eigenlijk is de boodschap: loop! Venetië is – al moet je goed ter been zijn –
een zeer loopbare stad, de afstanden zijn kort, al moet je veel trappetjes en
bruggetjes op. Wat je nodig hebt is een goede kaart en een gemakkelijk paar
schoenen, anders red je het niet over alle klinkers en (gladde) bruggetjes. Geen
zin meer om te lopen?
Pak de boot (vaporetto), een uitstekend openbaar vervoermiddel. Met lijn 1 (over
het Canal Grande) kom je echt overal. Een kaartje kost € 5 (90 minuten op en af
elke stadsboot). Je kunt het best een dagkaart nemen: € 10,50, die heb je er
snel uit. Een kaart voor 3 dagen kost € 22.
Er is geen kaartjescontrole (of stempelautomaten) bij de opstapplaatsen. Soms is
er op de boot controle. De Vaporetto is een machitg mooi vervoermiddel, vooral
vroeg in de ochtend, als de boot rustig is, je op een stoeltje buiten vooraan
kunt zitten en een prachtcruise ove het Canal Grande kunt maken.
Speciale aandacht voor de traghetto: de gondels die je voor een halve euro over
het Canal Grande zetten, op een strategische plaatsen, waar weinig bruggen zijn
(tenslotte gaan er maar twee grote bruggen over het Canal Grande). Doen:
romantisch en goedkoop en handig. Een officieel tochtje per gondel kost je al
snel € 80 per 50 minuten, zonder ‘Oh Sole Mio’- zingende gondelier (dat kost
extra).
EXTRA TIPS
 Beste reistijd
De lakmoesproef voor een stad is eeuwige schoonheid in elk seizoen.
Venetië doorstaat die proef met glans.
Edoch: de maanden juli en augustus zijn te druk en te warm, al is het redelijk
rustig in de buitenwijken. Maar het San Marco en omgeving en de musea zijn door
de drukte een ramp, beter mijden dus in die maanden.
Het vroeger voorjaar en late najaar zijn uitstekend, uiteraard zijn er veel
toeristen maar het is te doen. Ik ben zelf een fan van de wintermaanden die
schitterend kunnen zijn, alleen al door de mist en het opkomende water, lees wat
Joseph Brodsky (zie boven) erover schrijft. Venetië in de winter is de stad van
de autochtonen, moeders met kinderen, oude vrouwen in bontjassen met hun
trolleys en honden. Bijna geen toeristen.
Kleed je wel warm aan, door de ligging aan het water kan de stad nattig koud
aanvoelen.
Prijspeil
Venetië is duur, hoor je vaak. Maar daar kun je zelf veel aan doen.
Je kunt in het juiste seizoen en tijdig geboekt een goede tot geweldige kamer
krijgen voor een prima prijs. In het laagseizoen kun je voor de prijs van 2
sterren als een vorst in een 5 sterrenhotel slapen.
Ja, als je per se wilt boeken tijdens de carnaval betaal je uiteraard de
hoofdprijs.
Eten en drinken doe je niet op of rond het San Marcoplein, maar in de
buitenwijken of in lokale straten (zie de tips bij Restaurants) waar ook de
‘normale’ Venetianen eten. Dan is Venetië echt niet duur. Cappuccino: € 1,25,
kom daar eens om in Amsterdam .
VENICE - card
Er bestaat ook nog zoiets als een VENICE - card. Die geeft een groot aantal
kortingen op belangrijke attracties en musea. Je hebt ze voor senioren (boven 30
jaar oud) en junioren (onder… inderdaad), in verschillende soorten en maten. De
Blauwe Venice - Card is inclusief openbaar vervoer (onbeperkt gebruik van het
openbaar vervoernetwerk: de bus van en naar Mestre, Burano, Murano en Lido en
tevens de vaporetto, waterbus, in de lagune) en toiletten. Met de VENICE - Card
Orange krijg je ook gratis toegang tot de belangrijkste Venetiaanse musea. Als
je met de auto komt kun je tegen gereduceerd tarief parkeren op Piazzale Roma.
Bovendien kun je gratis naar het casino.
Er zijn drie verschillende kaarten te koop. Een Orange seniorenkaart voor zeven
dagen kost € 68, voor drie dagen € 47 en een dagkaart kost € 28. Juniorkaart is
respectievelijk 61, 35 of 18 euro. De VENICE - Card kaart is online te
bestellen. Kopen: per internet of telefonisch, dan ligt de kaart klaar op VELA
Ticket-Offices, elke dag van 08.00 tot 20.00, b.v. op Piazzale Roma, het
station, Tronchetto (parkeer) of Punta Sabbioni. Ook bij: VELA Ticket-Office,
Marco Polo Airport: elke dag 09.00 to 19.00. Zie www.venicecard.com
Verder handig:
• Webcam van Venetië, zie
www.comune.venezia.it/webcam
• Goede algemene (Engelstalige) site:
www.turismovenezia.it
• http://venetie.eigenstart.nl
•
http://venetie.startkabel.nl/k/venetie
• Heel aardig:
http://europeforvisitors.com/venice
  
|
