TIVOLI / LAZIO

Als ik om tien uur ’s ochtends het hotel verlaat valt de regen gestaag neer. Ik duik de metro in en rijd naar station Ribibbia in het oosten van de stad. Daar vind ik echter geen aansluiting voor een bus naar Tivoli, een foutje in mijn reisgids. Ik toer zo maar wat rond in een streekbus en bekijk de voorsteden en buitenwijken van de uitgestrekte stad. Daar tussenin liggen nog restanten van landelijke dorpjes, een duidelijk voorbeeld van de manier waarop een gulzige grootstad het omringende platteland, in dit geval Lazio, opslokt.

Eenmaal teruggekeerd eet ik in een parkje knappend vers brood met kruidige kaas en knoflookworst. Ik wandel door een stadsdeel waarvan ik de naam niet meer kan achterhalen. De bersaglieri (het alpenkorps van het Italiaanse leger in de laatste twee wereldoorlogen) zijn er in een heroïsche beeldenpartij vereeuwigd. Dat zij klop kregen van de Oostenrijkers staat er niet bij vermeld. Ik snuffel wat rond in een boekhandel, koop kleine woordenboekjes en een Amerikaanse thriller van James Lee Burke. Verder staat op het programma de basiliek San Angelo en het Mozes – fontein. Avondeten doe ik bij een Chinees. De rumoerige Italiaanse jongeren zijn verruild voor een al even rumoerige groep scholieren uit Purmerend!

Romeinse cijfers

Romeins cijfer, een letter met getalwaarde, in gebruik sinds het antieke Rome. De waarde van de verschillende letters is: I = 1, V = 5, X = 10, L = 50, C = 100, D = 500, M = 1000. Een getal verkrijgt men door combinatie van deze symbolen. Van links naar rechts lezend telt men de waarde van de symbolen bij elkaar op, tenzij zo'n symbool zich links van een symbool van grotere waarde bevindt. In dat geval moet het worden afgetrokken. Voorbeelden: XII = 10 + 1 + 1 = 12; IX = 10 - 1 = 9; MDXLIX = 1549; MCMLXXXVI = 1986; MCMXCI = 1991; MCMXCVIII = 1998; MM = 2000; MMI = 2001.

De Villa d'Este in Tivoli

Ongeveer 25 km ten oosten van de Italiaanse hoofdstad Rome ligt in de Sabijnse Bergen de stad Tivoli. Op deze plek, ter hoogte van watervallen in de rivier de Aniene, bouwden vanaf de 1ste eeuw v.C. aanzienlijke Romeinse families hun buitenhuizen. Tivoli heette in die tijd Tibur. In de stad liggen onder meer de Villa van keizer Hadrianus, een complex van gebouwen in een park, daterend uit de 2de eeuw, de resten van een heiligdom uit de 1ste eeuw v.C. en een 15de-eeuws kasteel. De 16de-eeuwse Villa d’ Este behoorde toe aan de hertogen van Ferrara, leden van het oude en beroemde Italiaanse geslacht Este, wier hof in Ferrara een centrum van kunst en cultuur was. Bij de Villa d’ Este ligt een schitterende renaissancetuin. Net als in het park van de Villa van Hadrianus liggen hier prachtige waterwerken.