GDANSK (DANZIG)

Fotocollage Gdansk

Clim betaalt de garage. We missen de juiste rotonde naar de autobaan, maar op een volgende rotonde kunnen we draaien. Tot Gdansk (Danzig in het Duits) volgen we de A7, een nationale weg. In het begin geraken we in een lange file, 11 km door een ongeluk volgens een Poolse medeweggebruiker van Duitse afkomst. Daarna schiet het goed op. We rijden de hele 370 kilometer letterlijk door het platteland. Er wordt voornamelijk graan verbouwd. Later volgt er wat meer hooiland en grazige weiden met wat koeien en schapen.

Geen parkeerplaats meer

Om een uur of vijf komen we in Danzig aan. Ons hotel ligt aan de doorgaande autoweg aan de rand van de oude binnenstad. Het inchecken duurt een tijdje door een stel lastige Italianen die geen vreemde taal spreken en ook nog allerlei eisen stellen. De parkeerplaats bij het hotel blijkt vol, de Italianen zijn ons net voor geweest. Een opgewonden discussie met de parkeerwacht volgt, daarna speelt Jos ook nog eens op bij de receptie. Ineens blijkt er 100 meter verderop nog een bewaakt parkeerterrein te zijn. Daar kunnen we vier dagen terecht, ter plekke vooruitbetalen alsjeblieft. We willen onze auto onder geen enkele voorwaarde ergens onbeheerd parkeren. We zijn doodsbang dat hij gestolen zal worden, dat is ons al eens eerder gebeurd hier in Polen, vandaar. (Zie hiervoor de pagina: Legnica)

Hoofdstraat Danzig	Bordes gotisch stadhuis

Jaarmarkt gedurende twee weken

In de lobby bekijken we met een vers pilsje onder handbereik de Tour de France. Bier is behoorlijk aan de prijs in het soort hotels dat we hebben.
Het is lang licht, dus om te eten lopen we ´s avonds de stad in. Die is volledig opgeknapt en ziet er schitterend uit, de bebouwing met trapjes, bordessen, punt- en trapgevels lijkt er op de duurdere grachtenpanden in Amsterdam en Vlaanderen. Het is er stinkend druk. Vandaag is de Jarmark (jaarmarkt dus…) begonnen, die duurt twee weken. De stad is letterlijk volgepropt met wel duizend kraampjes en stalletjes. Echt op je gemak gevels en andere bezienswaardigheden bekijken is zo wel heel lastig. Vooral op de Dluga Targ, de langgerekte markt, kunnen we ons slechts voetje voor voetje voortbewegen. Dat is ook het geval in de Ulicka Mariacka, volgens velen de mooiste straat van de stad. In de benedenverdiepingen van de fraaie patriciërshuizen met bordessen en trapgevels zijn tegenwoordig boetiekjes en winkeltjes gevestigd; de laatste verkopen vooral spulletjes van barnsteen.  Bij een stalletje eten we braadworst met brood. Het publiek rondom ons heen lijkt zwaarder en dikker dan in andere delen van Polen. De mannen lopen er veelal in korte broeken, de vrouwen in rokjes.

Tegen 9 uur gaan we terug. Rondom ons grote hotel liggen in de gerenoveerde panden kleinere, goedkopere hotelletjes. In een ervan is een duur designhotel met alleen suites gevestigd. Daar drinken we een paar keer koffie en een biertje. Onze kamer is ruim bemeten, maar doordat er twee kingsize bedden in staan maakt ze een bekrompen indruk. Er is een apart toilet, wat wel handig is. We kijken er uit op de tuin met vooral gazons. Er is ook een soort biertuin waar we na onze dagelijkse terugkeer een biertje drinken en na het ontbijt nog een kop koffie drinken.

DAG 1

Prachtige gevels

We lopen de stad in. Het is nog niet zo druk, de kraampjes worden opgebouwd en we kunnen een en ander op ons gemak bekijken. Het is zonnig en warm weer. We bekijken de Neptunus - fontein en het Artus Hof. We bezoeken in het mooie gotische stadhuis een expositie over de geschiedenis van de stad; veel porselein en manuscripten. Ze zijn de zaak aan het restaureren, interessant is om te zien wat er achter de panelen van de muren en het plafond zit. De suppoosten zijn hier heel attent, ze gaan stram en recht in de houding staan als je een zaal betreedt.

Optocht in de stad

We beklimmen de 87 meter hoge toren en hebben uitzicht over de rode daken van oude binnenstad. Onder ons stelt een folkloristische optocht zich op, omlijst door middeleeuwse muziek waarop meisjes in klederdracht rondhuppelen. De menigte in de straten is aangezwollen, steltlopers bewegen zich tussen het volk, straatmuzikanten (waaronder de onvermijdelijke zigeunerjochies met accordeon) proberen een graantje mee te pikken. Later op de dag belanden we op een feestterrein waar op een podium volksdansen uitgevoerd worden.

Centrum van Gdansk	Dluga Targ

Fotocollage Gdansk

Bakstenen kerk

Rond twaalf uur drinken we koffie in het moderne café “Come in Chill out”. We lopen het andere deel van de Dlugi Targ af tot aan de Gouden Poort, waarna we via andere parallelle straten vol magnifieke gevels terugkeren om de grote Maria - kerk te bekijken. Het is de grootste bakstenen kerk van Noord-Europa en zou 25.000 gelovigen kunnen herbergen. We vinden de kerk niet zo mooi. Ze is overal witgepleisterd en maakt vooral een lege indruk. Maar ja, ze heeft na de oorlog natuurlijk in gruzelementen gelegen.

Rommelmarkt met SS - spul

Bij de haven komen we uit bij de Kraanpoort, het symbool van de stad. Er is nu een museum in gevestigd. Een ouderwetse driemaster afgeladen met toeristen vaart ons voorbij, op weg naar de Westerplatte. We ontlopen de drukte in de richting van het havenhoofd. Van daaruit gaan we opnieuw de binnenstad in, ondertussen hier en daar de kraampjes nader bekijkend. In deze buurt is het vooral een rommelmarkt geworden. Opvallend zijn de vele Nazi - parafernalia die er te koop worden aangeboden: Stahlhelmen, SS-dolken met Todeskopf, bajonetten, epauletten, emblemen.

Architectuur	in de Lange Markt	ofwel Dlugi Targ

‘s Avonds eten we Chinees, hoewel in het restaurant geen Chinees te bekennen is, wel kortgerokte Poolse kelnerinnen. Op een geïmproviseerd terrasje bij de toegangspoort drinken we op ons gemak bier in plastic bekers en bekijken er het volk dat hier massaal voorbijtrekt. Er staat een juffrouw die vliegers verkoopt, Clim maakt een praatje met haar. Haar vlieger staat bijzonder hoog aan de hemel en de draad staat strakgespannen als een pianosnaar. Onder de akoestiekrijke poort zingt een oudere castraat als een vrouwelijke sopraan vol overgave operaliederen. Daar heeft men wel waardering voor gezien de vele giften die hij ontvangt.

Fotocollage Gdansk

DAG 2

OMGEVING

We besluiten een rondrit door de ietwat heuvelachtige landstreek Kasjoebië te maken. De bewoners hier hebben nog een eigen (Slavische) taal en cultuur, ze worden als een officiële minderheid in Polen beschouwd, net zoals de Sorben in Oost -Duitsland (Saksen en Brandenburg). Het kost nogal wat tijd om de stad uit te komen (files, stoplichten, wegwerkzaamheden), maar daarna zijn de wegen verlaten. De groene streek doet arcadisch aan, ze is duidelijk minder bevolkt en agrarisch van aard. Het land is hier gevormd door de laatste ijstijd, die gletsjermeren en moreneheuvels achtergelaten heeft. De beboste percelen worden afgewisseld door weiden, akkers en kleine bosschages.

Klooster Kartusy
In het stadje Kartusy ligt een oud klooster met interessante kerk, maar voor we het weten zijn we weer de stad uit en wel in de verkeerde richting. We draaien ons niet om, maar rijden door over een bosweg tot we bij het plaatsje Chielmno aan een meer uitkomen. Daar drinken we op een terras koffie, poederkoffie wel te verstaan. In een echte dorpswinkel slaan we blikjes bier in. Hier komen wel nog toeristen, maar enkel Poolse wandelaars en natuurliefhebbers (water, bossen!) met een smalle beurs. We rijden ons vast tussen een landelijk hotelletje, eenvoudige vakantiehuisjes en een simpele camping en kiezen dan toch maar voor de officiële hoofdweg naar Kartusy.
We rijden dit plaatsje nu van de ander kant binnen en daar ligt dan ook het kloostercomplex, omgeven door een zorgvuldig onderhouden kerkhof. De enigszins muf ruikende kerk is oud en klein. Schitterende houten koorbanken, een mechanisch ronddraaiende engel aan het plafond en een aparte ruimte om te biechten, dat valt ons op. De kerk wordt “bewaakt” door een tweetal armoedig uitziende kosters. De zwaarlijvige van het duo probeert vergeefs een boekje aan Jos te slijten. Paus Joh. Paul II is ook hier weer alomtegenwoordig: hij is hier ooit op bezoek geweest en een monumentje getuigt daarvan.

Kartusy kerkhof	Kloosterkerk

Bungee jumping

‘s Avonds maken we een ontspannen wandeling door de stad nadat we aan de waterkant op een drijvend terras vis hebben gegeten. Het staat er nog steeds vol kraampjes en er is nog meer live music bijgekomen. Op een braakliggend terrein aan de rivier trekt een kraan die dient voor bungee jumping veel belangstellenden. Eén sprong kost honderdtwintig zloty, ongeveer veertig euro. De kraampjes in het centrum zijn allemaal eender. Ze worden gesloten met doeken waarop oude ambachten afgebeeld staan. Er zit duidelijk een strakke organisatie achter dit festijn.

Oude stadstorens	Rivier met de Kraanpoort

DAG 4

TERUGREIS

Aangezien de credit card van Jos niet meer werkt, moet Clim afrekenen. De prijs van al die pilsjes vallen achteraf toch nog mee. Clim haalt de auto bij de P - plaats op en rijdt voor om Jos met de bagage op te pikken. Het kost ons welgeteld anderhalf uur om uit de Trimiasto (de stedelijke drie-eenheid Gdansk - Gdynia en Sopot) te geraken. Daarna gaat het redelijk snel. Het landschap is niet echt interessant en kan ons dus weinig bekoren. We stoppen bij een wegrestaurant voor koffie; we worden er in het Duits aangesproken. Niet voor niets is deze streek Pommeren eeuwenlang in Duitse handen geweest.

Voorbij Stettin begint een autobaan die ons over de brede rivierbedding van de Oder voert. Om dit moerassige estuarium is in het laatste oorlogsjaar hevig gevochten, maar daar is niets meer van te zien. We hebben best veel zloty’s over, meer dan vijfhonderd. Die willen we bij de grens bij een “kantor” wisselen, maar er zijn geen echte grensposten te bekennen. We rijden dus maar door richting Berlijn. De zloty's leveren we bij onze bank in Nederland in.

Fotocollage Gdansk

MEER INFO GDANSK

BRONNEN VAN INKOMSTEN
Goederenoverslag zeevaart. Industrie: chemie, textiel, werktuigen en voedingsmiddelen. Scheepswerven. Toerisme.

BEZIENSWAARDIGHEDEN
De Koninklijke Weg (Dluga of Lange Straat, Dlugi Targ of Lange Markt), de poorten en de overblijfselen van de stadsmuren, de kerken Sint­ Nicolaas, Sint Catherine, Sint Birgit, de stadhuizen van de kernstad en de oude stad, het huis van Artus en het Gouden Huis aan de Dlugi Targ, de Oude Haven, de O.L.V.- kathedraal, het herdenkingsmonument van 1970, de kathedraal van Oliwa, Sopot en in Gdynia het museumschip Blyskawica, het Oceanografisch Museum en het Zeeaquarium.

Van Hanze tot Solidarnosc

Van zijn roemrijke verleden heeft Gdansk de vrijheidszin overgehouden en een aantal monumenten uit verschillende periodes van zijn geschiedenis. In de 9e eeuw kozen vissers de delta van de Wisla uit als plaats om Gdansk te vestigen, hoofdstad van de hertogen van Pommeren. Dit hertogdom moest zich onderwerpen aan de Teutoonse ridderorde totdat deze in 1454 werd verslagen door de koning van Polen. Vanaf 1361 was de stad onder zijn Duitse naam Danzig lid van de Hanze en genoot de privileges van stadstaat. Als belangrijkste havenstad aan de Oostzee trok de stad in de 15e eeuw bouwmeesters uit heel Europa aan. Tot in de 17e eeuw leidde de stad een bloeiend bestaan om daarna de speelbal van het verscheurde Europa te worden. Bij de tweede Poolse deling kwam de stad bij Pruisen. Eerst onder Napoleon en later bij het verdrag van Versailles van 1919 kreeg de stad voor enige tijd de status van vrijstad terug. Hitlers aanspraak op de "Danziger Korridor " vormde de aanleiding voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. In 1970 leidden de arbeidersonlusten op de scheepswerven tot de oprichting van Solidarnósc, de eerste vrije vakbond in het Sovjettijdperk.

Tweemaster en pakhuizen in de haven	Standbeeld Hervinius en Watermolen

Fotocollage Gdansk

AL ONZE  ANDERE  REISVERSLAGEN

ALASKA  /  ANDALUSIË   / ARGENTINIË   /   AUSTRALIË   /  AVONTUREN  /  BALI   / BALKANREIS / BELGIË  /  BELIZE   /  BULGARIJE  /  CANADA   /   CALIFORNIË   /   CHILI   /   CHINA   /   CUBA   /   CURAÇAO   /   CYPRUS   /   DENEMARKEN   /   DUITSLAND   /  ECUADOR   /   EGYPTE   /   ENGELAND   /  ESTLAND  /  FILIPPIJNEN  /  FINLAND   /  FOTOSITE  /  FRANKRIJK  / GRIEKENLAND  /   GUATEMALA   / HONGARIJE   /  INDIA -NOORD   /   INDIA -ZUID   /   INDIA -RAJASTHAN   /   IRAN  /   ISRAËL  /   ITALIË   /  JAVA   /  JORDANIË   /   KRETA   /   KROATIË   /  LETLAND   /   LITOUWEN   /   MADEIRA   /   MALEISIË   /   MALLORCA   /  MALTA  /   MAROKKO   /   MEXICO YUCATAN     /   MEXICO  /  NEPAL   /   NEW YORK   /   NOORWEGEN   /  OEKRAÏNE  / OEZBEKISTAN   /  OOSTENRIJK  /   PARAGUAY   /   PERU   /   POLEN   /  PORTUGAL  /   REISFOTO'S   /  ROEMENIË  / RUSLAND   /   SCANDINAVIË   /   SICILIË   /   SINGAPORE   /   SLOVENIË   /  SLOWAKIJE /  SPANJE   /   SRI  LANKA   /   SUMATRA   /   SYRIË   /   THAILAND   /  TSJECHIË   /   TUNESIË   /   TURKIJE   /   UNESCO - SITE   /   URUGUAY   /   USA    /   ZUID-AFRIKA  /   ZWEDEN

AL ONZE  ANDERE  REISVERSLAGEN

ALASKA   /  ARGENTINIË   /   AUSTRALIË   /  AVONTUREN  /  BALKANREIS  /  BELGIË  /  BELIZE   /  BULGARIJE  /  CANADA   /   CALIFORNIË   /   CHILI   /   CHINA   /   CUBA   /   CURAÇAO   /   CYPRUS   /   DENEMARKEN   /   DUITSLAND   /  ECUADOR   /   EGYPTE   /   ENGELAND   /  ESTLAND  /  FILIPPIJNEN  /  FINLAND   /  FOTOSITE  /  FRANKRIJK  / GRIEKENLAND  /  GUATEMALA   / HONGARIJE   /  INDIA  /  INDONESIË  /    IRAN  /   ISRAËL  /   ITALIË   /  JORDANIË   /   KRETA   /   KROATIË   /  LETLAND   /   LITOUWEN   /   MADEIRA   /   MALEISIË   /   MALLORCA   /  MALTA  /   MAROKKO   /   MEXICO YUCATAN   /   MEXICO  /  NEPAL   /   NEW YORK   /   NOORWEGEN   / OEKRAÏNE /   OEZBEKISTAN   /  OOSTENRIJK  /   PARAGUAY   /   PERU   /   POLEN   /  PORTUGAL  /   REISFOTO'S   / ROEMENIË   / RUSLAND   /   SCANDINAVIË   /   SICILIË   /   SINGAPORE   /   SLOVENIË   /  SLOWAKIJE /  SPANJE   /   SRI  LANKA   /   SYRIË   /   THAILAND   /  TSJECHIË   /   TUNESIË   /   TURKIJE   /   UNESCO - SITE   /   URUGUAY   /   USA    /  WERELDERFGOED  / ZUID-AFRIKA  /   ZWEDEN