Notre-Dame de Paris

Een van de beroemdste kathedralen van Frankrijk

De gotische kathedraal Notre Dame ligt op het Ile de la Cité in de Franse hoofdstad. Deze katholieke kerk is Frankrijks belangrijkste kathedraal en ook ceremonies als begrafenisdiensten voor staatshoofden worden hier gehouden.

Het gebouw is wereldberoemd, mede dankzij de roman van de Franse schrijver Victor Hugo uit 1831, De klokkenluider van de Notre Dame. Hugo schreef het verhaal om de kerk onder de aandacht te brengen, want in die tijd verkeerde hij in slechte staat en dreigde te worden gesloopt. De opzet slaagde, er volgde een campagne om de kathedraal te redden.

Aanvankelijk stond er een Gallisch - Romeinse Jupitertempel op deze plek, later vervangen door de eerste christelijke kerk van Parijs, de basiliek Saint-Etienne. De bouw van de Notre Dame begon in 1163 onder supervisie van Maurice de Sully, de bisschop van Parijs, die de oude kerk lief slopen. Het werk werd voltooid in 1345 en in de daaropvolgende eeuwen werden allerlei verbeteringen aangebracht. Vanaf het begin gebruikten de Franse koningen de kerk voor erediensten en voor het vieren van hun overwinningen. Zelfs na de bestorming van de Bastille in 1789 lieten de revolutionairen er een Te Deum zingen. In 1793 achtte men het verleden van de Notre Dame echter bedenkelijk. Veel van de beelden en andere kunstwerken werden vernield, religieuze voorwerpen werden omgesmolten en de kathedraal deed dienst als opslagplaats. In 1801 werd de Notre Dame opnieuw tot kerk gewijd, maar toen Napoleon hier in 1804 tot keizer van Frankrijk werd gekroond, was de staat van het gebouw zo slecht, dat er gordijnen werden gebruikt om de sjofele toestand te maskeren.

“Het werk aan de torens verliep met tussenpozen en van laag naar hoog komen meerdere stijlen voor.”

Sainte Chapelle

Luisterrijk voorbeeld van 13e-eeuwse gebrandschilderde ramen

Gotische gebouwen vallen vaak op door hun formaat en hun grandeur, maar Sainte Chapelle vormt hierop een schitterende uitzondering. De kerk mag dan kleiner zijn dan de beroemde Noord-Franse kathedralen, de magnifieke afwerking maakt hem tot een juweeltje van de gotiek. Veel mensen zullen dit waarschijnlijk een van Frankrijks mooiste gebouwen noemen.

Sainte Chapelle (heilige kapel) werd gebouwd in opdracht van Lodewijk IX, ook wel Lodewijk de Heilige genoemd, die ongetwijfeld de vroomste Franse koning was. Hij ging op kruistocht en kocht voor exorbitante bedragen heilige relikwieën. Zijn kerk werd speciaal ontworpen met deze relikwieën in gedachten. Het gebouw kent twee niveaus. Het laagste deel was bestemd voor het paleispersoneel en het hoogste deel bevatte Lodewijks kostbaarste relikwieën: de doornenkroon en een fragment van het kruis van Christus.

Deze ruimte leek heel toepasselijk op een heiligdom. Er waren  zoveel ramen – met meer dan 1300 Bijbelse taferelen – dat de muren van glas leken to zijn. Een van de ramen toont de koning die de relikwieën in ontvangst neemt.

Latere generaties deelden Lodewijks religieuze bezieling niet en geleidelijk raakte de bovenkapel in onbruik. Voor de Franse Revolutie van 1789 diende hij als graanopslagplaats en daarna als gerechtelijk archief met enorme kasten die het zicht op de gebrandschilderde ramen blokkeerden.

In de 19e eeuw was de kerk dringend aan restauratie toe en hiermee werd begonnen in 1837, onder leiding van Eugene - Emmanuel Viollet-le-Duc. De ontbrekende torenspits werd volgens een nieuw ontwerp herbouwd. De relikwieën werden verwijderd. De doornenkroon bevindt zich nu in de Notre Dame, net als het orgel, het altaar en andere accessoires. De kerk wordt nu vooral gebruikt voor concerten, maar elk jaar op de feestdag van Sint-Yves wordt er een mis opgedragen.

Pont Neuf

Een tweedelige brug die het Ile de la Cité verbindt met de Seine-oevers

In de 16e eeuw bezat Parijs slechts twee bruggen over de Seine. Daarom liet koning Hendrik III in 1578 een derde bouwen om verkeersopstoppingen to voorkomen. De ontwerpers die hij hiervoor aanwees, waren Baptiste Du Cerceau en Pierre des Illes en er zijn aanwijzingen dat ze gebruik maakten van een eerder ontwerp van Guillaume Marchand. De werkzaamheden verliepen traag en pas in 1607 was de brug, de eerste stenen brug in Parijs, voltooid. Hij werd geopend door Hendrik IV, die haar de naam Pont Neuf (Nieuwe Brug) gaf. De Pont Neuf is de langste brug van Parijs en ook de oudste nog bestaande.

De Pont Neuf wordt onderbroken door het Ile de la Cité - het eilandje in de Seine in het hart van Parijs - en bestaat daardoor uit twee delen, een met zeven bogen en een met vijf Deze delen worden met elkaar verbonden door het park Vert -  Galante op het Ile de la Cité. Er werd een ruiterstandbeeld van Hendrik IV in Vert - Galante opgericht, maar dit werd verwoest in de Franse Revolutie en in 1818 vervangen door een replica - het materiaal stamde van twee omgesmolten bronzen van Napoleon.

De Pont Neuf - circa 232 meter lang en 22 meter breed - was ongewoon voor zijn tijd, omdat er geen gebouwen op stonden en omdat er brede trottoirs waren, zodat de voetganger veilig waren voor door paarden getrokken voertuigen. Om die reden werd de brug een ontmoetingsplaats en in de loop der tijd ontwikkelde hij zich tot een populair monument voor de Parijzenaars, vaak gebruikt op schilderijen, in boeken en in films.

In 1994 onderging de Pont Neuf een ingrijpende restauratie die werd afgesloten in 2001, op tijd voor de vierhonderdste verjaardag van de brug. Tijdens de restauratie werd de brug in 1995  'ingepakt' door de kunstenaar Christo, die het hele bouwwerk bedekte met lappen nylon.