Oslo

Ongehinderd rijden we Noorwegen binnen. Het landschap blijft hetzelfde als in Zweden: groen en glooiend met hetzelfde soort hoeves verspreid op de hellingen liggend. We zien een bordje dat naar “Gamle by” verwijst. We weten ondertussen vanuit het Deens dat ‘gamle’ oud betekent en ‘by’ dorp of stadje. Trouwens, ‘store’ en ‘lille’ betekent respectievelijk groot en klein. Zou er een etymologisch verband bestaan tussen respectievelijk het Nederlandse ‘stoer’ en het Engels ‘little’? Waarschijnlijk wel.

VERDWAALD OP VRUCHTBAAR PLATTELAND

We raken echter het spoor volkomen bijster, nergens meer een richtingbord te zien. (Later blijkt dat er de oude binnenstad van Fredrikstad mee bedoeld is, dat juist in tegenovergestelde richting ligt…) We belanden op kleinere weggetjes tussen bossen, over heuvels, langs landerijen en meertjes en rijden door kleine dorpjes. Een vruchtbare streek, dat staat buiten kijf. We stoppen nog bij een alleraardigst wit dorpskerkje.

KOFFIE EN BROODJES IN ASKIM

Uiteindelijk komen we uit in het grotere plaatsje Askim, waar we het centrum opzoeken om koffie te drinken en ons nader te oriënteren. Jos pint zijn eerste bedrag aan Noorse kronen in een modern winkelcentrum. Op een terras zonder zonneschermen (en dat in de genadeloze zon) bestellen we koffie en broodjes. Het spontane meisje dat ons bedient heeft een tijdje via een uitwisselingsprogramma gelogeerd bij een Nederlandse familie in Steenwijk, Nederland en is erg enthousiast.

HOTEL SORIA MORIA

Oslo is niet ver meer, zo’n 60 km. We rijden de hoofdstad binnen via de rondweg Ring 3. Daar wordt tol geheven, maar Clim rijdt abusievelijk door de poort van automatische betalers / vergunninghouders, eigenlijk moet hij de poort “manual” kiezen. Benieuwd of we daar nog iets van horen, een boete van de verkeerspolitie bijvoorbeeld. (Eind september: nog steeds niets ontvangen...) We vinden onze afslag naar Hotel Soria Moria vrij eenvoudig. Het hotel ligt bovenop een berg van 370 meter, de Holmenkollen (ook wel de 'huisberg' van Oslo genoemd), en biedt uitzicht over de hele Oslo - fjord. (Onderweg naar boven ligt ook een uitkijkplatform met een majestueus beeld van een wegenbouwer.) Het is een voormalig sanatorium (Edvard Grieg heeft er nog een kuur gevolgd), dus we zijn verbaasd als we zonder enig probleem een rokerskamer krijgen toegewezen. Er is verder niets te doen in het hotel, de bar is dicht en we hebben dorst. We besluiten daarom alvast een stukje Oslo te gaan verkennen.

SPRINGSCHANS SKIËN HOLMENKOLLEN

Even verderop ligt de televisietoren en een voor wintersportliefhebbers bekende attractie, de skischans van Holmenkollen. Het is de oudste en grootste van Noorwegen, maar hij wordt maar een keer per jaar, in maart, gebruikt. 's Zomers laat men de springbak vol water lopen, dan is het een zwembad. Ernaast ligt een Skimuseum, met o.a. de uitrusting van poolvorser Fritjof Nansen. Die bekijken we niet, wel een stafkerk die ze ergens anders hebben weggehaald en hier hebben herbouwd. Op een van de nabijgelegen hellingen (daar wordt ‘s winters op gelanglaufd, er worden nu nog steeds meer dan 1000 km (???) loipes aangegeven, meer bedoeld voor nordic walking en mountainbiking ... ) staat een enorme lelijke trol van beton. We dalen de berg met al zijn haarspeldbochten af en belanden in de noordelijke wijken van de stad.

SCHITTEREND VIGELAND - PARK

Bij toeval ontdekken we ergens het bordje Vigeland - park (ook wel Frogner - Parken genoemd). Hoewel het tegen zessen loopt, aarzelen we niet lang en parkeren de auto aan de achterkant van het park. Het park en de meer dan 650 beelden uit brons en graniet zijn ontworpen door de vroeg-20e eeuw kunstenaar Vigeland. Hij wilde in zijn totaliteit alle facetten van het menselijk leven ermee symboliseren. Het is behoorlijk uitgestrekt en het biedt de liefhebber van beeldende kunst heel wat spectaculairs. In het zachte, schuin invallende avondlicht (het bejubelde strijklicht) krijgen al die naakte beelden nog extra glans. Het park is in de periode 1924 - 1950 gebouwd. Indrukwekkend zijn de monoliet, het fontein en de brug met 58 beelden uit het leven van de mens. Overal bloeien de rozentuinen die ons met hun indringende geur bijna bedwelmen. De meeste menselijke torso's zijn naakt weergegeven, de mannen en jongetje prominent met een piemel. Van de vrouwelijke vulva is echter geen spoor te bekennen, dat was in die tijd waarschijnlijk nog taboe. Sommige kunstkenners vinden de beelden te veel lijken op de fascistische kunst uit het nazistische Duitsland van Adolf Hitler (het interbellum).

We bestellen ieder een schotel in het restaurant en moeten daarvoor € 60 neertellen. Dat hakt er in en voor wat eigenlijk? Zo bijzonder is het allemaal niet, jos heeft bijvoorbeeld een bord met koude vis en roggebrood. Op de terugweg naar de auto komen we bekenden tegen: het Duitse paartje ‘Steffi Graf - Michael Ballack’ uit het hotel in Hakefjorden, Zweden. Om half negen zijn we terug op de berg. Van al die mooie musea die de stad Oslo rijk is hebben we niets gezien: het Fram - Museum (Amundsen, Zuidpool), het Kon Tiki - Museum (Thor Heijerdahl, vlot van papyrus, Polynesië) het Vikingschip Museum (drie drakars als grafkamer, het bekendste is het Oseberg - schip), het Munch - Museum (oeuvre expressionistische schilder Edvard Munch). De volgende dag worden we in Gala verwacht, een stuk noordelijker. Geen tijd dus om Oslo langer te bekijken. We hopen op de terugweg het centrum alsnog te kunnen bezoeken.

OSLO - Frognerparker

Gustav Vigeland werd in 1869 geboren in Mandal. Hij kwam uit een timmersmansgeslacht. Reeds als kind bewees de kleine Gustav al dat hij veel vaardigheid en talent voor tekenen en houtsnijden bezat. Daarom werd hij naar Oslo gestuurd om in de leer te gaan bij houtsnijder Fladmo. Ook was hij een tijd bij een beeldhouwer in de leer. In 1891 reisde hij naar Kopenhagen, een jaar later naar Parijs. Daarna verbleef hij meestal in Noorwegen. Daar leidde hij een erg teruggetrokken leven, waarbij hij zich steeds meer ging wijden aan zijn levenswerk, de Vigelandsanlegg in het Frognerpark. Dit beeldenpark, dat ongeveer 15 miljoen gulden gekost heeft, is hier onder leiding van Vigeland zelf aangelegd. Het is echter pas na zijn dood in 1943 voltooid.

De laatste 20 jaar van zijn leven heeft Vigeland in het Frognerpark gewerkt en gewoond. In zijn woonhuis is nu het Vigelandmuseum ondergebracht. Hier is ook zijn as bijgezet.

Vigeland heeft niet alleen de sculpturen in het park ontworpen; ook de aanleg van het park is van zijn hand. Om te beginnen met de hoofdingang. Het smeedijzeren hek met 5 grote en 2 kleine poorten is een ontwerp van zijn hand. Hierin zijn verschillende draken- en slangenmotieven verwerkt. Het beeldenpark is opgebouwd uit verschillende grote groepen: - de brug - de Barneplassen - het fontein (met labyrint) - het monolietplateau - de monoliet zelf

Brug

Op elke hoek van de brug staat een granietgroep die bestaat uit slangen en mensenfiguren. Drie van deze groepen verbeelden een man in gevecht met de slang, de vierde stelt een vrouw voor die zich door een slang laat omarmen.
Op de reling van de brug staan 58 figuren en groepen in brons. Zij representeren mensen van verschillende leeftijden en de dominerende motieven zijn: - man en vrouw / - man en kind / - vrouw en kind.
Erotiek en liefde worden door deze beelden uitgebeeld. Midden op de brug staan aan elke kant een ringgroep. In de ene ring zweven een man en een vrouw (de eeuwige aantrekkingskracht tussen beide geslachten). In de andere ring zit een man opgesloten; hij probeert te ontsnappen.

Barneplassen

Beneden bij de brug bevindt zich een klein rond plein met een aantal beelden van kinderen in brons. Midden op het plein staat een volgroeid embryo, afgebeeld in natuurgetrouwe afmetingen en houding (met het hoofd naar beneden). Langs de rand staan 8 kleine kinderen, in het vroegste levensstadium.

Fontein en labyrint

Dit is het oudste deel van het park. De middengroep bestaat uit 6 reusachtige figuren, van verschillende leeftijden. Ze symboliseren de mens in strijd met de moeilijke opgaven in het leven. De 20 bronzen groepen op de rand van het bassin stellen combinaties voor van mensen en bomen. In de mythologie is de boom een symbool voor wedergeboorte en eeuwig leven. De 20 groepen kunnen worden ingedeeld in 4 groepen van 5. Op elke hoek wordt een ander stadium uit een mensenleven uitgebeeld: - kinderen / - jongeren / - volwassenen / - ouderen.

Het plein rond de fontein is 1800 m² groot en bestaat uit een mozaïek in zwart en wit graniet. Dit mozaïek vormt een labyrint. De weg door het labyrint is ongeveer 3 kilometer lang en heeft een aparte in- en uitgang.

Monolietplateau en monoliet

Het plateau is 120 x 60 meter groot. Op de ronde trap zijn 36 granietgroepen geplaatst. Het thema dat door deze groepen wordt uitgebeeld is de levenscyclus. Op de bovenste ring staat een groep bestaand uit een aantal kleine kinderen tegenover een groep die bestaat uit dode mensen. Tussen deze beide uitersten worden mensen van allerlei verschillende leeftijden uitgebeeld. Daarbij worden dagelijkse situaties uitgebeeld.

Midden boven op het plateau staat een zuil die bestaat uit 121 mensenfiguren: de Menneskesøylen. In de volksmond werd al snel de naam monoliet in gebruik genomen. De zuil is uit één blok graniet gemaakt. Vigeland heeft er bijna 5 jaar over gedaan om de zuil te ontwerpen. De totale hoogte (inclusief sokkel) is 17,3 meter. Het blok graniet is afkomstig uit Iddefjord en weegt 180 ton. Het steenhouwen is ter plaatse gebeurd. Van 1929 tot 1943 hebben er dagelijks 3 beeldhouwers aan gewerkt. Onder in de zuil liggen ogenschijnlijk dode mensen, bovenin bevinden zich kleine kinderen.

Helemaal aan het eind van het pad bevindt zich nog het Levenswiel.

Bezienswaardigheden Oslo: