FIUMICINO
Een erg oude havenstad. Hier ligt ook het Romeinse vliegveld: Aerodromo Leonardo
da Vinci.
LIDO DI ROMA / LIDO DI OSTIA
Onze tent opgeslagen. Van L. en M. geen spoor. Koude douche. Eenhandige
Nederlander met zijn auto uit het rulle zand getrokken. ‘s Avonds op het terras
bier gedronken. Ook nog Lido bezocht waar de terrassen overvol van toeristen
zaten. 12 Uur terug. Kennis gemaakt met 4 Hongaren die ook al in het zand
vastzaten. Uit dank boden zij ons Hongaarse pruimenbrandewijn aan. Die werd
onmiddellijk soldaat gemaakt, waarna het nog heel gezellig werd.
OSTIA ANTICA
Ostia Antica (v. Lat. ostium = ingang), plaats in Italië, ten
zuidwesten van Rome, met 4000 inw., tezamen met Lido di Ostia (40
000 inw.) deel uitmakend van de agglomeratie en gemeente Rome.
Aansluitend aan de huidige plaats (die een burcht, gebouwd door de
latere paus Julius II [1483–1486], en een 15de-eeuwse kerk bezit)
liggen de resten van de in de oudheid bekende havenstad van Rome,
Ostia, aan de Tibermond (door verzanding thans ca. 3 km van zee
verwijderd). Door regelmatige opgravingen sinds 1870 en vooral vanaf
1909 is ruim driekwart van de oude stad blootgelegd en ten dele
gerestaureerd; de te voorschijn gekomen kunst- en gebruiksvoorwerpen
zijn in het museum ter plaatse te zien.
Ons filmpje van Rome:
Afgelegde afstand: 400 km
ROME
PIETERS-
PLEIN
VII Zaterdag 7 juli
LIDO DI OSTIA
Op de Campeggio Internazionale gebleven. 's Morgens de twee Roermondse meisjes
ontmoet. Jos ‘s middags in de tent rusten vanwege hoofdpijn (van de pruimen
brandewijn?). De anderen vertoefden op het
strand. ‘s Avonds volgde de eerste verkenning van Rome. De richtingborden in
Rome zijn slecht of niet aanwezig. Het eerste halfuur een beetje verdwaald.
Zonder kaart was het 'dolen' geblazen. Bezoeken aan het Colosseum, dat overigens
gesloten was, het Pantheon (ook dicht, in restauratie), het Vittoriano
(symmetrisch paleis op heuvel door koning Victor Emmanuel in de vorige eeuw gebouwd. Hij wilde zich hierdoor
een onvergetelijke plaats in de Italiaanse geschiedenis veroveren. Wel mooi,
maar met veel imitatie.) Een goede pizza gegeten in een typisch Romeinse
pizzeria , die overigens opzettelijk typisch gemaakt was en aldus als
trekpleister bedoeld voor hongerige toeristen.
Monument voor Victor
Emanuel II
Majestueus monument van wit marmer, symbool van de
eenwording van Italië
Dit robuuste
gebouw, in 1885 ontworpen door Giuseppe Sacconi en ingewijd in 1911,
is een eerbewijs aan de eenwording van Italië en aan Victor Emanuel
II. Als koning van Piemonte, Savooie en Sardinië van 1849 tot 1861,
en vele jaren leider van een beweging voor een verenigd Italië
slaagde Victor Emanuel er in 1860 in het grootste deel van Noord- en
Midden - Italië bij zijn koninkrijk Piemonte - Sardinië te voegen.
Zo was het koninkrijk Italië formeel een feit, met Victor Emanuel
als de eerste heerser. Ondanks zijn inzet bleef Venetië tot
Oostenrijk behoren, terwijl de Pauselijke Staten en het koninkrijk
van beide Siciliën afzonderlijke gebieden bleven. Pas na enkele
jaren strijd gaf Oostenrijk Venetië op en verlieten de Franse legers
Rome, dat in 1871 tot de hoofdstad van het verenigde Italië werd
uitgeroepen. Voor het eerst in duizend jaar was het Italiaanse
schiereiland vrij van de aanwezigheid van een vreemde macht.
Het witmarmeren
monument is bijna overal in de stad zichtbaar. Het heeft een weidse
trap, Korinthische zuilen, fonteinen en twee gevleugelde beelden van
de Overwinning op het dak, elk met een strijdwagen. Victor Emanuel
is afgebeeld in brons op een enorm paard. Het gebouw bevat het Graf
van de Onbekende Soldaat en het Museum van de Italiaanse eenwording.
Het monument
wordt vaak afgeschilderd als te groot en te pretentieus. Men noemt
het wel de 'bruidstaart' of 'typemachine' (een bijnaam van de
Amerikanen uit 1944). Ook de voorgeschiedenis was omstreden, want
een stuk Capitolijnse heuvel en een middeleeuwse wijk werden ervoor
afgebroken. Niettemin blijft het een eerbetoon aan een groots moment
in de Italiaanse geschiedenis. Mussolini had zijn officiële
residentie in het naburige Palazzo Venezia en hield veel
redevoeringen vanaf een balkon dat uitkeek over de Piazza Venezia.
Engelenburcht
Piazza del Popolo
LIDO DI OSTIA
Slapen om 11 uur na geflipperd en gevoetbald te hebben met vier indrukwekkende
Zweedse reuzen.
(We zijn vandaag precies een week onderweg.)
Afgelegde afstand : 80 km
VIII Zondag 8 juli
LIDO DI OSTIA
Het blijft bloedheet. Op het strand kwamen de anderen een gastvrije Belg tegen,
Jean Claude. Steeds gegeten in 'restaurant' van de camping. Groot aantal
Engelsen 'vierden' er ook vakantie, volkomen onwennig in dit gloeiende klimaat
en die drukdoenerige "way of life" van Italia.
Sint-Pieterbasiliek
(Vaticaanstad)
Het imposantste gebouw van Vaticaanstad met een
door Michelangelo ontworpen koepel
De Sint-Pieter
in Vaticaanstad is een pelgrimsoord voor katholieken. In 2005 was
alle aandacht op deze plek gericht toen paus Johannes-Paulus II
stierf. Massa's mensen kwamen kijken hoe hij lag opgebaard en
vorsten, hoogwaardigheidsbekleders en wereldleiders woonden zijn
begrafenis bij. Het imposante 17e-eeuwse kerkplein, ontworpen door
Gianlorenzo Bernini, en de schat aan beeldhouwwerk en schilderijen
maken de kerk ook interessant voor kunstliefhebbers.
De kerk staat
op de plek van keizer Nero's Circo Varicano en men vermoedt dat
Petrus en andere christelijke martelaren hier tussen 64 en 67 n.
Chr. werden gedood. De apostel werd begraven in een graf naast de
muur van de arena. Toen de arena in 160 in onbruik raakte, werd een
klein monument gebouwd om de plek te markeren. Keizer Constantijn
liet in 315 een basiliek bouwen op de plek van het graf van de
heilige, die in 326 werd ingezegend.
Paus Nicolaas V
gaf in de 15e eeuw opdracht de bouwvallige kerk te herbouwen, maar
het werk begon pas serieus in 1506, toen paus Julius II de architect
Donato Bramante een nieuwe basiliek liet ontwerpen. Deze was
gebaseerd op een Grieks kruis en bezat een centrale koepel en vier
kleinere koepels. De nieuwe basiliek was in 1626 voltooid.
Een bejaarde
Michelangelo nam het project in 1547 over en ontwierp de 119 meter
hoge koepel boven het hoogaltaar, direct boven het graf van Petrus.
De architect Carlo Maderno volgde Michelangelo op als leider van het
werk en veranderde het originele plan tot een Latijns kruis door het
schip te verlengen richting de piazza. Gianlorenzo Bernini ontwierp
het 29 meter hoge barokbaldakijn dat in het hart van de kerk staat.
Het werd gemaakt van brons dat werd geroofd van het nabijgelegen
Pantheon.
ROME
Om 4 uur, na de middaghitte, met zijn vieren op 'sight seeing tour' door Rome.
Bezoeken afgelegd aan het Vaticaan met de Sint Pieter (groots, meeslepend en
fascinerend, alleen vraag je je in alle ernst of hoeveel bloed, zweet en tranen
deze bouw de vroegere arbeiders gekost hebben!), de Foro Romanum ( een stelletje
ruïnes), opnieuw het Panthéon (maar nu van binnen: het interieur is duidelijk
van jonger datum), de Piazza del Populo, de kerk Trinita dei Monti ( qua ligging
identiek aan de Parijse Sacré Coeur. Verzamelpunt van internationaal 'langharig
tuig' zoals wij), Mauseleo di Augusto. Dia's en kaarten. In een restaurant op de
hoofdstraat Via del Corso temidden van de katten gegeten. Van de Europese steden
heeft Rome per inwoner het minste groen, slechts 2 vierkante meter! Over de
klassieke Via Aurelia zijn we Rome binnengereden. Best de moeite waard! Heeft
een zeer authentieke sfeer.
PANTHEON
Van
de tempels die de stad rijk is, is het Pantheon een van de best
bewaarde en mooiste. Het Pantheon, zoals de naam zegt ‘een tempel
gewijd aan alle goden’, werd oorspronkelijk door Agrippa, mederegent
van keizer Augustus, ongeveer 25 v.C. gebouwd, maar onder keizer
Hadrianus tussen 118 en 128 n.C. ingrijpend verbouwd. Het bestaat
uit een rechthoekige voorhal en een rotonde die door een koepel is
overdekt. De hoogte en de middellijn van de rotonde bedragen beide
ca. 43 m. In de muur bevinden zich een ingangsboog en zeven, ronde
en recht-hoekige, nissen. De koepel heeft een cassettenplafond met
in het midden een opening van ca. 9 m waardoor het daglicht
binnenvalt.
Gebouwd
als tempel voor alle goden en befaamd om
de reusachtige, intacte
koepel
Het Pantheon
staat aan de Piazza della Rotonda en valt op vanwege de koepel die
wordt beschouwd als een van de hoogstandjes van Romeinse bouwkunst -
alleen al omdat hij na tweeduizend jaar nog intact is ondanks de
moerassige ondergrond.
De binnenkant
bestaat uit een enorme ronde ruimte met een vloer van graniet en
geel marmer, en een halfronde koepel. De hoogte van de vloer tot de
43,3 meter hoge top van de koepel is precies gelijk aan de diameter,
zodat een volmaakte halve bol wordt gevormd. Het daglicht valt naar
binnen door een ronde opening - het oog (oculus) genaamd - in de top
van de koepel.
Het Pantheon
werd rond het jaar 120 gebouwd in opdracht van keizer Hadrianus op
de plek van een tempel van de Romeinse staatsman en generaal Marcus
Agrippa uit 27 v.Chr. Agrippa's gebouw werd in 80 n. Chr. door brand
verwoest, maar zijn naam staat boven de ingang van Hadrianus'
elegante bouwwerk, dat in zijn tijd heel vooruitstrevend was en deed
denken aan een Griekse tempel. 'Pantheon' betekent 'tempel van alle
goden' en het gebouw was oorspronkelijk opgedragen aan de goden van
de oude Romeinen. De Byzantijnse keizer Phocas gaf de tempel in 609
aan paus Bonifacius IV, die er de christelijke kerk Santa Maria ad
Martyres van maakte. Op het forum van Rome werd een zuil opgericht
ter ere van Phocas' geschenk,
In de loop der
eeuwen werd het gebouw leeggeroofd en beschadigd en in 663 verloor
het zijn vergulde bronzen dakpannen toen de Byzantijnse keizer
Constans II het plunderde. Paus Urbanus VIII haalde de bronzen
balken uit het plafond van het portiek om er kanonnen mee te gieten
voor de Engelenburcht als deel van zijn plannen om de pauselijke
burcht verder te versterken. Het Pantheon diende ook als grafkelder
en bevat de lichamen van twee Italiaanse koningen en van
renaissanceschilders en -architecten, onder wie Rafael.
Colosseum
Piazza Navona
Forum ...
... Romanum
LIDO DI OSTIA
Op de terugweg hebben we nog de trieste gevolgen gezien van de roekeloze
Italiaanse rijstijl: paniek (geween en uit onmacht geknars der tanden) rondom
een dramatisch ongeval van een papagallo met een scooter. Een voorbeeld hoe men
zich niét moet gedragen bij een verkeersongeluk. Politie was in geen verre wegen te bekennen. Naar bed om 12 uur.
Afgelegde afstand : 100 km
IX Maandag 9 juli
LIDO DI OSTIA
Om negen uur vertrokken. Brieven naar huis geschreven.
ROME
Bezoeken aan de thermen van Caracalla (waar het wemelde van de
hagedissen en waar we door een verlepte hoer op de nuchtere maag aangeklampt
werden) en aan de Catacomben van San Sebastiano (dit was een Romeinse soldaat die zich stiekem tot het Christendom bekeerd
had en daarom door zijn collega’s gestenigd werd of werd hij misschien met
pijlen doorboord? Bijbelse geschiedenis is niet altijd onze sterkste kant
geweest, hoewel de verhalen spannend en vaak erg bloederig waren...)
Deze catacomben waren met hun
16 km lange gangenstelsel de grootste van Rome. De gangen zijn erg smal en
klein en zijn uitgehouwen in tufsteen, dit is aan elkaar gekitte vulkanische as. In de
vijfde eeuw na Christus werd er een basiliek op gebouwd.
Catacomben
Ondergrondse
begraafplaatsen uit de 2e eeuw
voor joden en christenen
Vanaf de 1e
eeuw werden christenen, die men als bekeerde joden zag, vaak
begraven op de wijze van joden die in Romeinse gebieden woonden
– in uitgehouwen graven die herinnerden aan de rotsgraven in
Palestina. Deze graven lagen buiten de stadsmuren, omdat de
Romeinse wet verbood doden binnen de muren te begraven. Daarom
werd Petrus begraven in de grote openbare necropolis op de
Vaticaanse heuvel en Paulus in de necropolis langs de Via
Ostiense.
In de 2e
eeuw zetten Romeinse christenen dit patroon voort en erfden de
openbare ondergrondse begraafplaatsen. De overtuiging dat hun
stoffelijke lichamen ooit zouden verrijzen en daarom niet
mochten worden gecremeerd zoals bij de Romeinen gebruikelijk
was, leidde tot ruimtegebrek omdat de bovengrondse
begraafplaatsen schaars en duur waren. De oplossing was het
uitgraven van een uitgebreid stelsel van honderden kilometers
lange gangen, kamers en verbindingstrappen, met duizenden
smalle, in de muren uitgehakte graven. De graven van martelaren
waren trekpleisters waaromheen christenen begraven wilden
worden, maar het is een sprookje dot de catacomben geheime
plekken waren waar christenen bijeenkwamen en in tijden van
vervolging woonden. Het gebrek aan licht en lucht en de
duizenden ontbindende lichamen zouden dit onmogelijk hebben
gemaakt.
De
catacomben bleven in gebruik tot 410, toen de Goten Rome
belegerden. Bovendien werd het Christendom in 380 onder keizer
Theodosius staatsgodsdienst, zodat andere begrafenismethoden
mogelijk werden.
In de loop
der eeuwen werden de kostbare resten van de martelaren uit de
catacomben overgebracht naar verschillende kerken in de stad,
zodat uiteindelijk het gewijde karakter werd vergeten. In 1578
werd bij toeval een catacombe ontdekt en sindsdien is veel
archeologisch onderzoek verricht naar dit waardevolle stukje
geschiedenis.
"Daar heb ik
vaak gebeden, ziek van het bederf van lichaam en ziel en daar
vond ik verlossing." Prudentius, over de catacombe van
Hippolytus
Baden van Caracalla
Het op een na
grootste badencomplex in het oude Rome,
genoemd naar de keizer
In de
gloriedagen van het Romeinse Rijk waren openbare badhuizen
belangrijke voorzieningen die diverse ontspanningsmogelijkheden
boden in een aangename entourage. De baden waren ook een fraai
staaltje van bouwkunst, vooral na de uitvinding van een
ondergronds verwarmingssysteem dat de bassins voorzag van warm
water.
Rome bezat
diverse van deze instellingen, maar de Baden van Caracalla waren
verreweg het imposantst. De baden zijn gelegen op de heuvel de
Coehus. Met de bouw werd begonnen in 211, tijdens de regering
van keizer Caracalla. Zes jaar later waren ze klaar. De gebouwen
hadden een capaciteit van circa 1600 bezoekers en bestonden uit
een aantal aparte ruimten, zoals het coldarium (met heet water)
het tepidarium (lauw water), het frigidorium (koud water) en het
noratio (buitenzwembad). Het complex was ook voorzien van een
atletiekbaan en gymnastiekzaal voor degenen die meer
lichamelijke oefening zochten. Voor mensen met intellectuelere
wensen waren er Griekse en Latijnse bibliotheken.
De baden
bleven tot de 6e eeuw in gebruik, toen binnenvallende Goten de
aquaducten die het water leverden, vernielden. De gebouwen
raakten geleidelijk in verval en in de 16e eeuw verwijderde de
familie Farnese veel van het kostbare marmer om hun eigen paleis
mee aan te kleden. In de 20e eeuw werd de baden nieuw leven
ingeblazen toen de fascistische dictator Benito Mussolini er
openluchtopera's liet opvoeren. Er worden nog steeds concerten
gegeven, maar deskundigen vragen zich af of de trillingen van de
stemmen misschien schadelijk zijn voor de gebouwen.
VIA APPIA ANTICA
Via de Via Appia Antica verlieten we Rome. Deze oude Romeinse weg die zuidwaarts
leidt, geeft een weemoedige aanblik met zijn aan weerszijden groeiende
wildernissen met zijn vervallen, dikke muren. met zijn brokstukken van graven en
altaars, met zijn onregelmatig plaveisels, met zijn buitenhuizen, met zijn
cipressen en zijn pijnbomen.
VELLETRI / LATINA / TERRACINA
Gezwommen en uitgerust op het mooi zandstrand.
ROME
