|
|
ROSKILDE
|
| UNESCO SITE JELLING MOUNDS We vertrekken na een fatsoenlijk ontbijtbuffet om half elf richting grens. Daar worden we niet gecontroleerd, we blijven per slot van rekening binnen de EU. We tanken er en Jos pint zijn eerste Deense kronen. (Dit is de eerste en laatste keer dat we dit soort activiteiten in dit verslag vermelden.) We zitten nog steeds op de autosnelweg die hier door een golvend en groen landschap loopt. Bij de stad Kolding gaan we ervan af, op zoek naar een Unesco-site, genaamd de Jelling Mounds of die zich vlakbij het plaatsje Velje moeten bevinden. Die archeologische site (grafheuvels uit de middeleeuwen, de vermoedelijke beginperiode Deense koninkrijk met Harald Blauwtand en Koning Grol) kunnen we moeilijk vinden, hij staat nergens aangegeven. Runestenen, een kerk en grafheuvels zijn de belangrijkste elementen van deze site. We kunnen er iet echt enthousiast over raken. We drinken koffie bij een kiosk langs de weg en gaan verder naar Odense, de tweede stad van Denemarken. We zijn dan via een aardige brug over de zee-engte de Kleine Belt op het eiland Fünen beland. De vaste oeververbinding met het eiland Seeland over de Grote Belt bestaat uit een heel lange brug waar we 200 Deense kronen (ongeveer 30 euro) tol moeten betalen. |
|
Runenstenen van Jelling
Markeringen van de overgang van de heidense tijd Middenin het vredige landschap van Oost-Jutland ligt de kleine stad Jelling. Hier vlakbij bevinden zich twee oude grafheuvels, een kerk en twee indrukwekkende grote stenen die met runen bewerkt zijn - de runenstenen van Jelling. Deze enorme rotsblokken bij de grafheuvels zijn rijkelijk gedecoreerd met graveerwerk. Ze zijn van groot belang: het zijn restanten van de oude Scandinavische cultuur uit de tijd vóór het christendom en ze markeren de overgang van de heidense tijd naar de periode van het christendom. De oudste van beide stenen, die allebei van halverwege de 10e eeuw dateren, werd opgericht door koning Gormr de Oude, eerste koning van Denemarken, ter nagedachtenis aan zijn gemalin Thyra, die eerder overleden was. De beide grafheuvels zijn mogelijk bedoeld als begraafplaatsen voor hem en Thyra. Hun graven zijn echter niet gevonden en de recentere graven op het kerkhof hebben mogelijk de sporen van eerdere graftomben uitgewist. Het is goed denkbaar dat ze oorspronkelijk omgeven waren door een grote ring van stenen. De jongste van de twee stenen is opgericht door Gormr zoon Harald Blauwtand. Deze steen is groter en meet 2,5 meter. De tekst op deze steen luidt: "Koning Haraldr liet dit monument oprichten ter nagedachtenis aan zijn vader Gormr en zijn moeder Thyrve; Haraldr die zich heel Denemarken en Noorwegen veroverde en de Denen kerstende." Harald had dus verschillende oogmerken toen hij deze steen liet plaatsen: als eerbewijs aan zijn ouders, maar ook om zijn eigen roem als overwinnaar van Denemarken en Noorwegen te verkondigen en Denemarken te presenteren als verenigd koninkrijk; en tot slot om de overgang van het Scandinavische geloof naar het christendom te benadrukken. De runenstenen van Jelling zijn dus waardevolle en fascinerende monumenten die het einde van de heidense tijd markeren. |
Meer foto's ROSKILDE
 |
 |
DE DOM VAN ROSKILDE
Om half vier bereiken we Roskilde, een volgende Unesco – site in het Deense Koninkrijk en wel met name de historische Domkerk uit 1170 die we er bezoeken. Hier ligt een groot aantal Deense koningen en adellijke families begraven. Allerlei dynastieën zijn in afzonderlijke cryptes of kapellen vol praalgraven en sarcofagen ondergebracht. Sommige kisten zijn uitzonderlijk fraai bewerkt. Veel van de grafmonumenten zijn afgeschermd met uitzonderlijke, gietijzeren hekken. De kerk is in onze ogen tamelijk klein en donker, maar met al die nissen en zijkapellen erbij is hij in feite een stuk groter. Er is opvallend veel baksteen in verwerkt, wat ons doet denken aan de baksteengotiek van Noord – Duitsland.
Meer over de DOMKIRKE
 |
 |
We drinken er koffie op het centrale plein, waaraan ook het middeleeuwse stadhuis gelegen is. Naast ons steekt een oude vrouw een sigaar op na van een cappuccino genoten te hebben. Die sigarenpaffende dames waren Clim al in 1968 opgevallen toen hij er liftend met Frans Th. was.
 |
 |
 |
INFO IN HET DUITS
Roskilde, Grablege der dänischen KönigeIm 10. Jahrhundert, als die Dänen noch Wikinger und in ganz Europa als Plünderer gefürchtet waren, ließ ihr König die erste Kirche bauen. Daraus entwickelte sich die Kathedrale von Roskilde. Der erste Bau in Backsteingotik, die größte Kirche Skandinaviens - und die Grabstätte der meisten dänischen Herrscher. An das Kirchenschiff ließen die Könige und Königinnen über Jahrhunderte hinweg Grabkapellen anbauen - eigene Bauten im eigenen Stil und doch mit dem Hauptschiff zu einem ganzen verbunden. Und der Tod bestimmt die Atmosphäre - je nach Zeit und persönlicher Vorliebe romantisch, düster, nordisch nüchtern oder sogar heiter. Margarete ist hier begraben, die dänische Königin, die auch über Norwegen, Schweden und Island herrschte. Christian der Vierte liegt als ein ganz großer Herrscher in einer entsprechend aufwendigen Grabkapelle. Die Kirche steht auf dem Besuchsprogramm aller Reisegruppen in der Umgebung von Kopenhagen. Eine Führung dauert keine halbe Stunde. Gotik, Renaissance, Barock, Klassizismus - alles ist hier vertreten. Die großen Richtungen der Baukunst wurden überhaupt erst über die Kathedrale von Roskilde in Dänemark eingeführt. Die heutigen Herrscher geben sich bescheiden, der jüngste Anbau bemüht sich um Unauffälligkeit - es ist ein Privileg genug, überhaupt hier begraben zu werden. Die Kirche steht auf dem Besuchsprogramm aller Reisegruppen in der Umgebung von Kopenhagen. Wer mehr als die übliche halbe Stunde Zeit hat, kann eine Fülle von Einzelheiten und spannende bis skurrile Geschichten entdecken. Für die Nachfahren der alten Wikinger, für die Dänen von heute, ist der Dom von Roskilde ein nationales Denkmal. Seit dreißig Generationen bauen sie an dieser Kirche oder besuchen sie. Zum Gottesdienst oder um ihren Königen und Königinnen die letzte Ehre erweisen. Daten & Fakten UNESCO-Ernennung: 1995 1158 Absalon (um 1128 - 1201), der Waldemar I. (1131 - 82) zum dänischen Thron verhalf, wird Bischof von Roskilde / um 1170 Dombau 1413 Beisetzung von Margarete I. (1353 - 1412) / 1443 Verlegung des Hofs nach Kopenhagen 1460 Bau der Kapelle der Heiligen Drei Könige, Grablege von Christian I., Christian II. und Friedrich II. 1536 Reformation nach dem Augsburger Bekenntnis 1609 alabasterverkleidete Sandsteinkanzel / 1635 Aufsetzen der Kupferhelme der Türme 1658 im Frieden von Roskilde Verzicht Dänemarks auf die südschwedischen Besitzungen 1825 Vollendung der Kapelle Friedrichs V. / 1917 - 23 Bau der Kapelle Christians IX. (1863 - 1906) 1968 nach Brand umfangreiche Restaurierung / 1985 Bau der Grabkapelle Friedrichs IX. (1947 - 72) |
BUDGET HOTEL ZZZLEEP IN ISHØJ
Om vijf uur rijden we door naar Ishøj, een plaatsje aan zee 16 km ten zuiden van Kopenhagen. Ons ZZZleep Hotel (geboekt en betaald via credit card per internet) is een budgethotel (twee sterren) in moderne hoogbouw, we zitten op de negende etage. We parkeren de auto ondergronds, gratis zo bleek achteraf. Alweer een niet - rokerskamer, maar we paffen toch wat weg door het open raam. Op de begane grond is een winkelcentrum waar we tot onze verbazing een bruine kroeg vinden waar gerookt mag worden. Het bier is er prijzig, maar smaakt best. We eten fast food in een belendende Burger King, echte restaurant zijn niet inde buurt. We lopen nog even buiten rond; het is allemaal uitgestorven nieuwbouw hier, modern design die niet leeft.
DE DOMKERKSTICHTING
|
 |
 |
Kathedraal van RoskildeMausoleum van de Deense vorsten De kathedraal van Roskilde is beroemd, omdat zich hierin het mausoleum van de Deense vorsten bevindt. Sinds de 14e eeuw zijn hier 39 Deense koningen en koninginnen bijgezet in gedecoreerde graftomben. Opmerkelijk genoeg hebben in deze kathedraal geen koninklijke begrafenis-plechtigheden plaatsgevonden, alleen bijzettingen. Vanwege de betrekkingen met het koninklijk huis is de kathedraal altijd uitstekend onderhouden en is hij ook nog steeds in functie als kerk. Van tijd tot tijd werd het gebouw uitgebreid of voorzien van nieuwe monumenten en decoraties; er zijn dan ook religieuze kunstwerken en bouwstijlen uit verschillende perioden te zien. Al sinds de 9e eeuw bevindt zich een kerk op deze plaats in het Deense Seeland (een klein eiland in het oosten van Denemarken). De eerste kerk was een eenvoudig houten gebouw. In de 11e eeuw gaf koningin Estrid, de zuster van koning Canute, opdracht tot de bouw van een stenen kerk. Toen het gebied steeds belangrijker werd, liet bisschop Absalon hier omstreeks 1170 een kathedraal bouwen. Absalon bestelde hiervoor kostbare bakstenen, wat toen nog zeer ongebruikelijk was. Men veronderstelt dat de kathedraal van Roskilde de eerste gotische kathedraal van baksteen in het noorden van Europa is. De bouw van de kathedraal was in menig opzicht een groots en avontuurlijk project. Er waren meer dan drie miljoen bakstenen voor benodigd; het gebouw heeft twee verdiepingen, een galerij achter het koor, twee torens aan weerszijden van het schip en een bijzonder breed transept. Het schip van de kerk was omstreeks 1280 gereed, maar zou in de loop der tijd nog verder worden uitgebreid en gedecoreerd. Zo werden nog kapellen toegevoegd, en de muren werden gedecoreerd met fresco's en reliëfwerk. |
Absolon is de grondlegger van deze kerk. Hij was van plan een
basiliek te bouwen volgens Romaans principe. Opvolger Peder Sunesen
kreeg gelegenheid de bouwplannen te veranderen in Gotiek. Zo
ontstond in 1230 een bouwkundig gedrocht: een kleine Romaanse
basiliek met een veel te hoog koor. Tot 1280 werd er aan het
middenschip verbouwd; in de Gotische stijl. In 1636 de beide ranke
helmtorens. Tot die tijd waren inmiddels de kapellen en
bijgebouwtjes bijgebouwd. In de kerk liggen maar liefst 38
vorstelijke sarcofagen. Het was de bedoeling dat elke koning zijn
eigen kapel zou krijgen. Dit was echter onbetaalbaar.
