VICTOR HORTA
Gent, 6 januari 1861 – Brussel, 9 september 1947), een Belgische architect,
speelde een belangrijke rol in het ontstaan en de ontwikkeling van de Art
Nouveau of de Jugendstil.
Horta werd geboren in Gent, waar hij middelbaar onderwijs genoot aan het
Koninklijk Atheneum aan de Otto - gracht. De eerste jaren van zijn carrière
werkte hij als interieurontwerper in Montmartre in Parijs, waar hij in contact
kwam met het impressionisme, het pointillisme en met de mogelijkheid om te
bouwen met moderne materialen als staal en glas. In Parijs werkte hij in het
atelier van de architect - binnenhuisontwerper Jules Dubuysson. Zo ontdekte
Horta het belang van de decoratieve kunsten en van de binnenhuisarchitectuur.
Na de dood van zijn vader in 1880 keerde hij naar België terug. Hij ging in
Brussel wonen; daar studeerde hij aan de Academie voor Schone Kunsten, waarvan
hij in 1884 afstudeerde met de gouden medaille. Horta raakte bevriend met zijn
toekomstige collega Paul Hankar, die eveneens een sleutelfiguur van de Art
Nouveau - architectuur zou worden. Horta ging als assistent werken bij Alphonse
Balat, de toenmalige hofarchitect van koning Leopold II. Samen ontwierpen Balat
en Horta de Koninklijke Serres van Laken, Horta's eerste bouwwerk van glas en
staal.
Rond 1885 had Horta een eigen praktijk; zijn eerste realisaties waren een
drietal woonhuizen in Gent. Hierna concentreerde hij zich een tijd op
wedstrijden voor publieke opdrachten, waarbij hij zijn typische stijl van
gebogen lijnen ontwikkelde. Hij werd in deze periode lid van de
vrijmetselaarsloge en breidde zijn sociale netwerk gevoelig uit, wat vanaf 1893
resulteerde in een reeks opdrachten voor burgerwoningen en winkels, vooral in
Brussel. Uit deze periode dateren Horta's belangrijkste realisaties. Hij was
niet alleen vernieuwend in het gebruik van typische decoratievormen (de
"spaghettistijl" of "zweepslagmotieven" van de Art Nouveau), maar ook door een
experimentele indeling van de interieurs. Door het gebruik van
niveauverschillen, bijzondere raampartijen, serres, trappenhuizen en glazen
lichtkoepels bracht hij op alle verdiepingen en in alle kamers licht naar
binnen, en creëerde hij een ongekend ruimtegevoel voor burgerwoningen uit die
tijd. Begrippen als "bel étage", "souterrain" en "jardin d'hiver" (wintertuin)
ontstonden bij het bouwen en beleven van deze goed doordachte woningen. Het
ermee gepaard gaande ietwat vermoeide "fin-de-siècle"-gevoel vind je ook terug
in de boeken van de Haagse romancier Louis Couperus.
Een aantal van Horta's gebouwen zijn verdwenen door afbraak of brand, onder
andere het Volkshuis en het warenhuis Innovation in Brussel. Nog steeds
toegankelijk is het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel (1928). Een viertal
van zijn burgerwoningen in Brussel staan op de lijst van het UNESCO
Werelderfgoed, onder andere zijn eigen woning en atelier in Brussel, het huidige
Horta - museum.
In 1932 werd hij tot baron verheven door koning Albert I. Hij overleed op 9
september 1947 en werd begraven op het kerkhof van Elsene.

Enkele belangrijke werken
·
Hotel Solvay, Louisalaan 224
·
Hortamuseum, façade
·
Interieur van het Victor Horta Museum1889 : Het Tempeltje met het grote reliëf
van de "Menselijke Passie" van Jef Lambeaux, Jubelpark (beschermd in 1976)
·
1893 : Huis Autrique, Haagsesteenweg 266 te Schaarbeek (beschermd in 1976) [1]
·
1894 : Hotel Wissinger, Munthofstraat 66 te Sint-Gillis (beschermd in 1984)
·
1894 : Huis van advocaat M. Frison, Lebeaustraat 37 te Brussel (beschermd in
1994)
·
1894 : Hotel Solvay, Louizalaan 224 te Brussel (beschermd in 1977). Klik hier
voor foto Hotel Solvay.
·
1896-1898 : Volkshuis, Vanderveldeplein te Brussel (ontmanteld en afgebroken in
1965)
·
1898-1900 : Woonhuis en atelier van Victor Horta, Amerikaansestraat 23-25 te
Sint-Gillis (1060 Brussel), heden het Horta - museum; beschermd in 1963.
·
1901 : Huis en atelier van Fernant Dubois, Brugmannlaan 80 te Vorst (beschermd
in 1972)
·
1903 : Grafmonument voor de componist Johannes Brahms in het kerkhof van Wenen
·
1903 : Warenhuizen Waucquez, Zandstraat20 te Brussel (sinds 1989 Belgisch
Centrum van het beeldverhaal; beschermd in 1975)
·
1911 : Warenhuis Absalon, Sint-Kristoffelstraat 41 te Brussel
·
1912 : Ontwerp Centraal Station van Brussel (eerste ontwerpen), voltooid door de
architect Maxime Brunfaut en ingehuldigd in 1952. (gedeeltelijk beschermd in
1995)
·
1920 : Eerste ontwerpen voor het Paleis voor Schone Kunsten, Ravensteinstraat te
Brussel. Ingehuldigd in 1928 (beschermd in 1977)


|